Wysokie stężenie trójglicerydów (TG) nawet przy docelowym stężeniu cholesterolu LDL istotnie zwiększa ryzyko sercowo-naczyniowe. U pacjentów z rozpoznaną hipertrójglicerydemią (HTG) należy wykluczyć wtórne przyczyny – odpowiednie postępowanie we współistniejącej chorobie, modyfikacja stosowanych leków oraz stylu życia mogą poprawić profil lipidów. U pacjentów z HTG statyny są lekami pierwszego rzutu. Można rozważyć dołączenie fibratu u pacjentów z utrzymującym się wysokim stężeniem TG, pomimo leczenia statyną. Głównym wskazaniem do zastosowania fibratu (jako leku pierwszego rzutu) jest ciężka HTG.
Dział: Kardiologia
Holistyczna ścieżka ABC (A – leczenie przeciwkrzepliwe/zapobieganie udarowi mózgu, B – lepsza kontrola objawów, C – kontrola czynników ryzyka sercowo-naczyniowego/chorób współistniejących) ułatwia zintegrowaną opiekę nad pacjentami z migotaniem przedsionków. Leczenie przeciwzakrzepowe stanowi jeden z fundamentów zintegrowanej opieki nad chorymi z migotaniem przedsionków. Z kolei złożoność obrazu klinicznego, w tym wielochorobowość pacjentów, stanowi wyzwanie dla lekarza praktyka.
Dyslipidemie, w tym podwyższone stężenie w surowicy krwi cholesterolu frakcji lipoprotein o niskiej gęstości (LDL), należą do najważniejszych, modyfikowalnych czynników ryzyka rozwoju chorób sercowo-naczyniowych. Prowadzenie terapii hipolipemizującej rozpoczyna się najczęściej od włączenia silnie działającego inhibitora reduktazy HMG-CoA (statyny). Jeżeli leczenie samą statyną nie wystarcza do osiągnięcia zamierzonego efektu leczniczego, dołącza się do terapii lek hamujący wchłanianie cholesterolu ze światła jelit – ezetymib, a następnie jeden z inhibitorów konwertazy białkowej subtylizyny/keksyny typu 9 (PCSK9). Ewolokumab jest jednym z inhibitorów PCSK9; jest ludzkim przeciwciałem monoklonalnym klasy IgG. Zastosowanie ewolokumabu znacząco obniża poziom cholesterolu frakcji LDL – o ok. 60%. Jest to lek szczególnie przydatny w terapii pacjentów z hipercholesterolemiami rodzinnymi, w przebiegu których wartości cholesterolu frakcji LDL są bardzo wysokie. Ewolokumab jest lekiem przydatnym także w terapii pacjentów ze stwierdzonymi schorzeniami sercowo-naczyniowymi o etiologii miażdżycowej, którzy nie tolerują statyn z powodu ich działań niepożądanych. Ograniczeniem stosowania ewolokumabu w codziennej praktyce klinicznej jest wysoka cena leku; jest on dostępny w Polsce w ramach programu lekowego B.101 w określonych ośrodkach.
Leki z grupy beta-adrenolityków stanowią standard terapii wielu schorzeń układu sercowo-naczyniowego i nie tylko. Kierując się wyborem leku w danej grupie chorych, należy uwzględnić jego farmakokinetykę, selektywność względem poszczególnych receptorów, lipofilność oraz zdolność do wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej. Terapia beta-adrenolitykiem może stanowić farmakoterapię uszytą na miarę potrzeb i profilu pacjenta.
Niedokrwistość i niedobór żelaza (Fe) są często obserwowane u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi. Jest to zjawisko uwarunkowane wieloczynnikowo, ale zawsze wiąże się z gorszym rokowaniem w tej grupie chorych. Do szybkiego wyrównania niedoborów Fe można wykorzystać preparaty podawane dożylnie, jednak równie skuteczna oraz obciążona mniejszym ryzykiem wydaje się droga doustna, co jest leczeniem z wyboru. Pozwala to na minimalizowanie ryzyka ciężkich działań niepożądanych. Lekiem z wyboru w pierwszej kolejności wydaje się zastosowanie proteinianobursztynianiu żelaza, z uwagi na korzystny profil działań niepożądanych. Leczenie dożylne powinno być stosowane jedynie w wybranych sytuacjach klinicznych.
Od wielu lat witamina D znajduje się w kręgu zainteresowań lekarzy i naukowców. W ostatnich latach poza klasyczną funkcją witaminy D w metabolizmie wapniowo-fosforanowym jest podkreślane jej działanie plejotropowe. Zwraca się uwagę na związek pomiędzy niskimi stężeniami witaminy D a rozwojem wielu chorób cywilizacyjnych. W obecnym opracowaniu szczególny nacisk został położony na znaczenie niedoboru witaminy D w rozwoju cukrzycy, chorób układu krążenia oraz niektórych endokrynopatii, zwłaszcza o charakterze autoimmunizacyjnym. Zapewnienie prawidłowego poziomu witaminy D może być istotne dla zmniejszenia ryzyka rozwoju tych chorób, a także dla uzyskania prawidłowej odpowiedzi na leczenie. Należy jednak pamiętać, że przeważająca liczba badań ma charakter obserwacyjny, a normy dla stężeń witaminy D są ciągle przedmiotem debat eksperckich.
Antagoniści kanałów wapniowych od wielu lat stanowią standard leczenia hipotensyjnego w wybranych grupach chorych z nadciśnieniem tętniczym. Pomimo dobrego efektu działania oraz neutralności metabolicznej jednym z bardziej istotnych działań niepożądanych, wpływającym na jakość życia chorych, jest występowanie obrzęków obwodowych. Efekt ten jest szczególnie wyraźny po zastosowaniu amlodypiny. Lerkanidypina, z uwagi na wysoką selektywność względem naczyniowych kanałów wapniowych, charakteryzuje się długotrwałym działaniem hipotensyjnym, a przy tym bardzo dobrą tolerancją leku i niewielkim odsetkiem chorych z obrzękami obwodowymi.
Jednym z najważniejszych czynników ryzyka rozwoju chorób układu krążenia i występowania epizodów sercowo-naczyniowych jest hipercholesterolemia, czyli podwyższone stężenie w surowicy krwi frakcji cholesterolu związanej z lipoproteinami o niskiej gęstości (LDL). W przypadku hipercholesterolemii, oprócz zastosowania metod niefarmakologicznych, korzysta się z farmakoterapii. Do leków hipolipemizujących pierwszego rzutu należą statyny, w tym rosuwastatyna. W przypadku nieosiągnięcia założonych celów terapeutycznych do leczenia włącza się także substancję działającą w innym mechanizmie – ezetymib. W pracy opisano możliwości leczenia dyslipidemii, korzystając z preparatów łączących rosuwastatynę oraz ezetymib.
Nadwaga i otyłość stanowią coraz większy problem cywilizacyjny na całym świecie, także w krajach europejskich, w tym w Polsce, która mieści się pośrodku skali w Europie. Nieprawidłowe zwiększenie masy ciała wpływa niekorzystnie na stan zdrowia i rozwój młodego organizmu. Zwiększa także ryzyko występowania dodatkowych chorób, które utrzymuje się także w wieku dorosłym. Choroby te należą do grupy częstszych przyczyn chorobowości i śmiertelności. Jedną z ważniejszych grup tych powikłań stanowią choroby układu sercowo-naczyniowego, takie jak nadciśnienie, miażdżyca, niewydolność serca, zaburzenia rytmu i inne. Wobec powyższego działania prewencyjne i interwencyjne u dzieci i młodzieży z otyłością odgrywają niezwykle istotną rolę, ograniczając powikłania i umożliwiając zmniejszenie liczby zgonów z ich powodu. Ważnym elementem leczenia i profilaktyki nadwagi i otyłości jest aktywność fizyczna. Wywołuje ona korzystne działanie na stan fizyczny organizmu, ale też na psychikę i stan emocjonalny. Opracowano jakościowe i ilościowe wytyczne dotyczące aktywności fizycznej u dzieci i młodzieży z nadwagą i otyłością. Różne formy aktywności pozawalają na indywidualizację postępowania, a przez to zwiększenie jego skuteczności.