Główną przyczyną wystąpienia przewlekłej niewydolności serca jest choroba wieńcowa, zaburzenia rytmu serca, wady zastawkowe oraz inne, w tym m.in. choroby toksyczne, zapalne, metaboliczne i genetyczne. Poza leczeniem przyczynowym zasadniczym elementem postępowania u chorych z rozpoznaną niewydolnością serca jest optymalna farmakoterapia. Jednak mimo wielu dostępnych form farmakoterapii śmiertelność w tej grupie chorych nadal jest bardzo wysoka. Dlatego też tak ważny jest aspekt optymalizacji leczenia, z uwzględnieniem wszystkich dostępnych metod postępowania leczniczego.
Dział: Kardiologia
Ostre zespoły wieńcowe są główną przyczyną zgonów w Polsce. Prezentowane objawy kliniczne oraz obraz tętnic wieńcowych bywają zróżnicowane, co utrudnia wybór optymalnego postępowania inwazyjnego. W niniejszym opracowaniu przedstawiono zasady wyboru optymalnej strategii inwazyjnej u chorych z ostrym zespołem wieńcowym.
Choroby układu krążenia są główną przyczyną zgonów w Polsce. Najważniejszymi przyczynami takich chorób, jak zawał serca, niewydolność serca i udar mózgu, są styl życia i obecność czynników ryzyka rozwoju miażdżycy. Również u osób z objawami tych chorób zarówno styl życia, jak i kontrola czynników ryzyka ma istotny wpływ na rokowanie. W ciągu ostatnich 20 miesięcy szereg polskich, europejskich oraz amerykańskich towarzystw naukowych opublikował aktualizacje wytycznych dotyczących profilaktyki chorób układu krążenia [1−5].
Nebiwolol jest jednym z najnowocześniejszych leków z grupy β-adrenolityków. W ostatnim czasie poza dobrze znanymi wskazaniami do stosowania nebiwololu w leczeniu nadciśnienia tętniczego i niewydolności serca dołączyło nowe, mówiące o możliwości stosowania leku u pacjentów z objawową stabilną chorobą wieńcową. W artykule przedstawiono przesłanki świadczące o korzyściach płynących z zarejestrowania nebiwololu we wspomnianym wskazaniu.
Zaburzenia lipidowe w postaci hipertriglicerydemii, wysokich wartości cholesterolu frakcji lipoprotein o małej gęstości (low-density lipoproteins – LDL) oraz małego stężenia cholesterolu frakcji lipoprotein o wysokiej gęstości (high-density lipoproteins – HDL) charakterystyczne są dla osób starszych, z cukrzycą typu 2 oraz zespołem metabolicznym. Postępowanie farmakologiczne w ww. zaburzeniach lipidowych w pierwszej kolejności obejmuje leczenie statynami, a w sytuacji braku efektu ich działania można rozważyć terapię kombinowaną z fibratem. Leczenie łączone polegające na podawaniu statyny z fibratem pozwala na skuteczniejszą redukcję stężeń poszczególnych frakcji profilu lipidowego. Racjonalna, indywidualizowana względem pacjenta terapia statyną i fibratem może przyczynić się do poprawy rokowania wybranej grupy chorych.
Celem niniejszego opracowania jest przedstawienie nowoczesnych zasad leczenia hipotensyjnego u chorego w wybranych chorobach i stanach współistniejących z nadciśnieniem tętniczym − cukrzycy, chorobie wieńcowej i zaburzeniach lipidowych. Nadciśnienie tętnicze współistniejące z cukrzycą typu 2 powinno u większości pacjentów opierać się na leczeniu skojarzonym, a zwłaszcza na połączeniu leku hamującego układ renina−angiotensyna−aldosteron z antagonistą wapnia lub lekiem moczopędnym. W tej grupie chorych podkreśla się korzyści wynikające ze stosowania preparatów złożonych, m.in. na podstawie wyników badania ADVANCE (Action in Diabetes and Vascular Disease: Preterax and Diamicron MR Controlled Evaluation) połączenia inhibitora konwertazy angiotensyny − peryndoprylu − z diuretykiem tiazydopodobnym − indapamidem. We współczesnej terapii nadciśnienia tętniczego, zwłaszcza współistniejącego z chorobą wieńcową, cennym uzupełnieniem i nową możliwością leczenia jest wprowadzenie preparatu złożonego będącego połączeniem β-adrenolityku (bisoprololu) z inhibiotrem konwertazy (peryndoprylem). Wyniki dotychczasowych badań nad miejscem zarówno peryndoprylu, jak i bisoprololu w terapii skojarzonej tej grupy chorych dostarczają przekonujących dowodów, że połączenie w postaci preparatu złożonego może przyczynić się do zwiększenia skuteczności prowadzonej terapii. Możliwość zastosowania w praktyce klinicznej preparatów złożonych opartych na lekach hipolipemizujących i hipotensyjnych otwiera nowe możliwości oddziaływania na ryzyko sercowo-naczyniowe, tj. optymalnego zmniejszania dwóch najważniejszych czynników ryzyka sercowo-naczyniowego. W artykule przedstawiono przesłanki oraz dowody z badań klinicznych na korzyści z zastosowania tych preparatów w codziennej praktyce.
Choroby układu sercowo-naczyniowego oraz nowotwory pozostają głównymi przyczynami zachorowalności i śmiertelności na świecie. W ostatnich dekadach, dzięki postępowi w onkologii, przeżywalność pacjentów znacząco wzrosła, co uwydatniło problem długoterminowych powikłań sercowo-naczyniowych związanych z leczeniem przeciwnowotworowym. Związek między tymi grupami chorób ma charakter złożony i wielokierunkowy – obejmuje wspólne czynniki ryzyka, mechanizmy patofizjologiczne oraz toksyczne działanie terapii onkologicznych. W artykule przedstawiono aktualny stan wiedzy dotyczący współzależności między chorobami układu sercowo-naczyniowego a nowotworami, patogenezę kardiotoksyczności, strategie profilaktyczne i terapeutyczne oraz znaczenie współpracy interdyscyplinarnej pomiędzy kardiologiem
i onkologiem.
Kardiomiopatia przerostowa (HCM) to najczęściej występująca choroba genetyczna serca charakteryzująca się przerostem miokardium lewej komory. W diagnostyce istotne funkcje pełnią echokardiografia i rezonans magnetyczny serca. Zawężanie drogi odpływu lewej komory (LVOTO) występuje u 2/3 pacjentów z HCM. Zazwyczaj bezobjawowi pacjenci nie wymagają leczenia. Podstawowe znaczenie w leczeniu mają β-blokery. Leczenie redukujące przegrodę, jak miektomia czy ablacja alkoholowa, jest zarezerwowane dla mocno objawowych chorych z istotnym LVOTO. Obecnie w leczeniu pacjentów z LVOTO dostępny jest nowy lek – mawakamten. Stosowany jest on w ramach programu lekowego NFZ. Niewątpliwie stanowi przełom w leczeniu pacjentów z LVOTO. W artykule przedstawiono najważniejsze informacje dotyczące diagnostyki i leczenia zawężającej postaci kardiomiopatii przerostowej.
Choroby sercowo-naczyniowe pozostają główną przyczyną zgonów w Polsce i na świecie, a kluczową rolę w ich prewencji odgrywa kontrola dyslipidemii i nadciśnienia tętniczego. Rosuwastatyna, statyna o wysokiej skuteczności, skutecznie obniża stężenie cholesterolu LDL, o średnio 50% redukując ryzyko zawału serca i udaru mózgu. W codziennej praktyce klinicznej coraz częściej stosuje się preparaty złożone (ang. single pill combinations – SPC) zawierające rosuwastatynę w połączeniu z ezetymibem, amlodypiną, walsartanem lub kwasem acetylosalicylowym. Kombinacje te umożliwiają jednoczesną kontrolę wielu czynników ryzyka, zapewniając synergiczny efekt terapeutyczny, tj. obniżenie stężenia LDL-C nawet o 65% w połączeniu z ezetymibem. Główne zalety SPC to znacząca poprawa adherencji pacjentów, większa wytrwałość w terapii, szybsze osiąganie celów terapeutycznych oraz zmniejszenie ryzyka działań niepożądanych. Preparaty oparte na kombinacjach statyny z ezetymibem lub lekami hipotensyjnymi są szczególnie wartościowe u pacjentów z wielochorobowością, tj. współwystępującą dyslipidemią z nadciśnieniem tętniczym, jak również u chorych z przewlekłym zespołem wieńcowym lub po incydentach niedokrwiennych w zakresie ośrodkowego układu nerwowego (statyna w połączeniu z kwasem acetylosalicylowym). Aktualne wytyczne Europejskiego i Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego rekomendują i promują wczesne wprowadzanie SPC w prewencji pierwotnej oraz wtórnej chorób układu sercowo-naczyniowego. W praktyce klinicznej umożliwiają one uproszczenie schematu terapeutycznego, redukcję kosztów leczenia i wystąpienia ewentualnych powikłań oraz poprawę rokowania. Preparaty złożone z rosuwastatyną stanowią zatem nowoczesne, efektywne narzędzie w codziennym postępowaniu z pacjentami wysokiego ryzyka sercowo-naczyniowego.
Migotanie przedsionków (AF) jest najczęstszą arytmią w populacji dorosłych i wiąże się ze znacznym wzrostem ryzyka udaru niedokrwiennego mózgu, niewydolności serca oraz śmiertelności całkowitej. Profilaktyka przeciwzakrzepowa stanowi podstawę postępowania u pacjentów z AF, a w ostatnich latach bezpośrednie doustne antykoagulanty (DOAC), w tym apiksaban, stały się lekami pierwszego wyboru u pacjentów z migotaniem przedsionków. W badaniu ARISTOTLE wykazano, że stosowanie apiksabanu u pacjentów z AF wiąże się z istotną redukcją ryzyka udaru mózgu lub zatorowości systemowej, mniejszą śmiertelnością i niższym ryzykiem dużych krwawień w porównaniu z warfaryną. Apiksaban, jako skuteczny i bezpieczny inhibitor czynnika Xa, stanowi obecnie kluczowy element nowoczesnej profilaktyki udarów u pacjentów z migotaniem przedsionków.
