Choroby układu sercowo-naczyniowego oraz nowotwory pozostają głównymi przyczynami zachorowalności i śmiertelności na świecie. W ostatnich dekadach, dzięki postępowi w onkologii, przeżywalność pacjentów znacząco wzrosła, co uwydatniło problem długoterminowych powikłań sercowo-naczyniowych związanych z leczeniem przeciwnowotworowym. Związek między tymi grupami chorób ma charakter złożony i wielokierunkowy – obejmuje wspólne czynniki ryzyka, mechanizmy patofizjologiczne oraz toksyczne działanie terapii onkologicznych. W artykule przedstawiono aktualny stan wiedzy dotyczący współzależności między chorobami układu sercowo-naczyniowego a nowotworami, patogenezę kardiotoksyczności, strategie profilaktyczne i terapeutyczne oraz znaczenie współpracy interdyscyplinarnej pomiędzy kardiologiem
i onkologiem.
Dział: Kardiologia
Kardiomiopatia przerostowa (HCM) to najczęściej występująca choroba genetyczna serca charakteryzująca się przerostem miokardium lewej komory. W diagnostyce istotne funkcje pełnią echokardiografia i rezonans magnetyczny serca. Zawężanie drogi odpływu lewej komory (LVOTO) występuje u 2/3 pacjentów z HCM. Zazwyczaj bezobjawowi pacjenci nie wymagają leczenia. Podstawowe znaczenie w leczeniu mają β-blokery. Leczenie redukujące przegrodę, jak miektomia czy ablacja alkoholowa, jest zarezerwowane dla mocno objawowych chorych z istotnym LVOTO. Obecnie w leczeniu pacjentów z LVOTO dostępny jest nowy lek – mawakamten. Stosowany jest on w ramach programu lekowego NFZ. Niewątpliwie stanowi przełom w leczeniu pacjentów z LVOTO. W artykule przedstawiono najważniejsze informacje dotyczące diagnostyki i leczenia zawężającej postaci kardiomiopatii przerostowej.
Choroby sercowo-naczyniowe pozostają główną przyczyną zgonów w Polsce i na świecie, a kluczową rolę w ich prewencji odgrywa kontrola dyslipidemii i nadciśnienia tętniczego. Rosuwastatyna, statyna o wysokiej skuteczności, skutecznie obniża stężenie cholesterolu LDL, o średnio 50% redukując ryzyko zawału serca i udaru mózgu. W codziennej praktyce klinicznej coraz częściej stosuje się preparaty złożone (ang. single pill combinations – SPC) zawierające rosuwastatynę w połączeniu z ezetymibem, amlodypiną, walsartanem lub kwasem acetylosalicylowym. Kombinacje te umożliwiają jednoczesną kontrolę wielu czynników ryzyka, zapewniając synergiczny efekt terapeutyczny, tj. obniżenie stężenia LDL-C nawet o 65% w połączeniu z ezetymibem. Główne zalety SPC to znacząca poprawa adherencji pacjentów, większa wytrwałość w terapii, szybsze osiąganie celów terapeutycznych oraz zmniejszenie ryzyka działań niepożądanych. Preparaty oparte na kombinacjach statyny z ezetymibem lub lekami hipotensyjnymi są szczególnie wartościowe u pacjentów z wielochorobowością, tj. współwystępującą dyslipidemią z nadciśnieniem tętniczym, jak również u chorych z przewlekłym zespołem wieńcowym lub po incydentach niedokrwiennych w zakresie ośrodkowego układu nerwowego (statyna w połączeniu z kwasem acetylosalicylowym). Aktualne wytyczne Europejskiego i Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego rekomendują i promują wczesne wprowadzanie SPC w prewencji pierwotnej oraz wtórnej chorób układu sercowo-naczyniowego. W praktyce klinicznej umożliwiają one uproszczenie schematu terapeutycznego, redukcję kosztów leczenia i wystąpienia ewentualnych powikłań oraz poprawę rokowania. Preparaty złożone z rosuwastatyną stanowią zatem nowoczesne, efektywne narzędzie w codziennym postępowaniu z pacjentami wysokiego ryzyka sercowo-naczyniowego.
Migotanie przedsionków (AF) jest najczęstszą arytmią w populacji dorosłych i wiąże się ze znacznym wzrostem ryzyka udaru niedokrwiennego mózgu, niewydolności serca oraz śmiertelności całkowitej. Profilaktyka przeciwzakrzepowa stanowi podstawę postępowania u pacjentów z AF, a w ostatnich latach bezpośrednie doustne antykoagulanty (DOAC), w tym apiksaban, stały się lekami pierwszego wyboru u pacjentów z migotaniem przedsionków. W badaniu ARISTOTLE wykazano, że stosowanie apiksabanu u pacjentów z AF wiąże się z istotną redukcją ryzyka udaru mózgu lub zatorowości systemowej, mniejszą śmiertelnością i niższym ryzykiem dużych krwawień w porównaniu z warfaryną. Apiksaban, jako skuteczny i bezpieczny inhibitor czynnika Xa, stanowi obecnie kluczowy element nowoczesnej profilaktyki udarów u pacjentów z migotaniem przedsionków.
