Dołącz do czytelników
Brak wyników

Kardiologia

29 listopada 2022

NR 32 (Listopad 2022)

Ezetymib – niedoceniany sojusznik w walce z dyslipidemią cukrzycową

0 333

Zaburzenia gospodarki lipidowej w cukrzycy stanowią powszechny i ważny praktycznie problem kliniczny. Obecnie w farmakoterapii zaburzeń lipidowych w Polsce mamy do dyspozycji statyny, ezetymib, inhibitory PCSK9, fibraty i wielonienasycone kwasy tłuszczowe. Ezetymib jest powszechnie dostępnym, skutecznym i tanim lekiem hipolipemizującym, który ma udowodnione zastosowanie w przypadkach braku skuteczności lub nietolerancji statyn, a także jest ważnym składnikiem terapii łączonej w przypadku, gdy poprawa parametrów lipidowych po zastosowaniu statyn nie pozwoli na osiągnięcie docelowych wartości terapeutycznych. Ezetymib jest wybiórczym inhibitorem wchłaniania cholesterolu na poziomie rąbka szczoteczkowego jelit, co powoduje zmniejszenie stężenia cholesterolu we krwi oraz jego transportu do wątroby. Skuteczność ezetymibu została potwierdzona w badaniach klinicznych SEAS, SHARP i IMPROVE-IT. Istnieją dowody naukowe na większe bezpieczeństwo terapii łączonej ezetymibem z małą lub średnią dawką statyny przed eskalacją monoterapii statynami do dawek wysokich i bardzo wysokich. Takie postępowanie może być skuteczniejsze w osiąganiu zakładanych celów terapeutycznych, co udowodniono w badaniu klinicznym RACING.

Zaburzenia gospodarki lipidowej w cukrzycy stanowią powszechny i ważny praktycznie problem kliniczny. Obecnie dysponujemy precyzyjnie określonymi celami terapeutycznymi oraz stosunkowo szerokim armamentarium farmakologicznym, które charakteryzuje się udowodnioną skutecznością i szerokim spektrum bezpieczeństwa. Niestety, nadal większość pacjentów chorych na cukrzycę nie osiąga zakładanych celów terapeutycznych. Wydaje się, że ważną przyczyną takiego stanu rzeczy może być brak umiejętności indywidualizacji leczenia zaburzeń lipidowych, która jest zawsze konieczna do uzyskania współpracy z chorym w osiąganiu optymalnych celów leczenia.
Standardem postępowania farmakologicznego w dyslipidemii w przebiegu cukrzycy pozostają statyny. Ich pozycja w praktyce lekarskiej uległa na przestrzeni ostatnich lat silnemu ugruntowaniu. W przekonaniu wielu lekarzy w farmakoterapii zaburzeń lipidowych w cukrzycy istotną rolę, poza statynami, odgrywają fibraty. Świadomość znaczenia ezetymibu jako powszechnie dostępnego, skutecznego i taniego leku hipolipemizującego nie jest już tak powszechna. Tymczasem lek ten ma nie tylko udowodnione znaczenie w przypadkach braku skuteczności lub nietolerancji statyn, ale jest także ważnym składnikiem terapii łączonej u chorych, u których szacowana poprawa parametrów lipidowych po zastosowaniu jedynie statyny nie pozwoli na osiągnięcie docelowych wartości terapeutycznych. Odnośnie do tego aspektu działania ezetymibu uzyskano w ostatnim czasie szczególnie poważne dowody naukowe. 
Celem tego opracowania jest przedstawienie właściwości ezetymibu jako skutecznego i bezpiecznego leku, który może znaleźć szersze niż dotychczas zastosowanie w monoterapii (rzadziej) lub terapii złożonej (zdecydowanie częściej) zaburzeń lipidowych u chorych na cukrzycę, zgodnie z najnowszymi zaleceniami towarzystw naukowych i wynikami badań klinicznych.

POLECAMY

Leki o działaniu hipolipemicznym

Z farmakologicznego punktu widzenia wyróżnia się siedem grup leków hipolipemicznych [1]:

  • leki wiążące kwasy żółciowe, tzw. sekwestranty kwasów żółciowych, czyli żywice jonowymienne – kolesewelam, cholestyramina,
  • leki hamujące wchłanianie cholesterolu – ezetymib,
  • kwas nikotynowy i jego pochodne (acypimoks),
  • inhibitory reduktazy hydroksy-metyloglutarylo-koenzymu A, czyli statyny – atorwastatyna, fluwastatyna, lowastatyna, pitawastatyna, prawastatyna, rozuwastatyna, symwastatyna,
  • pochodne kwasu fibrynowego, czyli fibraty – bezafibrat, cyprofibrat, fenofibrat, gemfibrozyl,
  • inhibitory PCSK9 – alirokumab i ewolokumab,
  • inne leki o działaniu hipolipemicznym – nienasycone kwasy żółciowe, lomitapid.

Obecnie w farmakoterapii zaburzeń lipidowych w Polsce mamy do dyspozycji statyny, ezetymib, inhibitory PCSK9, fibraty i wielonienasycone kwasy tłuszczowe. Żaden z preparatów żywic jonowymiennych czy pochodnych kwasu nikotynowego nie jest dostępny w Polsce [1].
Ezetymib jest dostępny na polskim rynku zarówno w postaci preparatów zawierających wyłącznie ten lek, jak i w postaci leku złożonego z ezetymibu i statyny (atorwastatyny, rozuwastatyny lub symwastatyny), przy czym składnik statynowy jest z reguły konfekcjonowany we wszystkich dostępnych dawkach.

Mechanizm działania ezetymibu

Ezetymib wiąże się w rąbku szczoteczkowym jelita cienkiego z białkiem Niemanna – Picka C1-like1 (NPC1L1), które odgrywa zasadniczą rolę we wchłanianiu cholesterolu i pochodnych steroli roślinnych z przewodu pokarmowego. Ezetymib jest wybiórczym inhibitorem wchłaniania cholesterolu pokarmowego i steroli roślinnych na poziomie rąbka szczoteczkowego jelit, co powoduje zmniejszenie stężenia cholesterolu we krwi i zmniejszenie ilości cholesterolu transportowanego do wątroby. Lek nie wpływa na wchłanianie triglicerydów, kwasów tłuszczowych i witamin rozpuszczalnych w tłuszczach [2]. 
W 2004 r. Altmann i wsp. udowodnili udział specyficznego białka pośredniczącego w transporcie jelitowym cholesterolu, które określono jako tzw. białko podobn...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Choroby Cywilizacyjne w Praktyce Lekarskiej – Kardiologia i diabetologia"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Zniżki w konferencjach organizowanych przez redakcję
  • ...i wiele więcej!

Przypisy