Dołącz do czytelników
Brak wyników

Diabetologia

4 czerwca 2019

NR 18 (Maj 2019)

Miejsce insulin ludzkich w codziennej praktyce diabetologicznej
Human insulins in everyday clinical practice

0 86

Badania kliniczne oraz zalecenia diabetologiczne potwierdzają, że najlepszą opcją insulinoterapii w cukrzycy typu 1 jest stosowanie insulin analogowych. Jednak w cukrzycy typu 2 w dalszym ciągu istotne miejsce zajmują insuliny ludzkie i to nie tylko ze względu na aspekt ekonomiczny, 
ale również przez wzgląd na potrzeby kliniczne poszczególnych pacjentów.

 

Clinical trials and diabetes guidelines recommend insulin analogues as preferred therapy in type 1 diabetes. Although human insulins still play an important role in type 2 diabetes treatment not only because of lower costs of therapy but also clinical needs in particular clinical settings.

Praktyka stosowania insulin u chorych z cukrzycą sięga niemal stu lat. Pierwsze skuteczne próby podania insuliny pochodzącej ze zwierzęcej trzustki w latach 20. ubiegłego wieku pozwoliły na podjęcie walki z chorobą, która do tego czasu była śmiertelna. Początki terapii były trudne z powodu odmienności cząsteczki pozyskiwanej z trzustek wieprzowych i wołowych od białka ludzkiego oraz występowania odczynów alergicznych oraz ciężkich reakcji anafilaktycznych. Prawdziwy przełom nastąpił ok. 30 lat temu, kiedy dzięki osiągnięciom inżynierii genetycznej udało się uzyskać insulinę ludzką produkowaną przez drobnoustroje (najczęściej bakterie Escherichia coli lub drożdże). Dzięki wszczepionemu genowi insuliny ludzkiej do plazmidu komórki bakteryjnej syntezowane białko jest identyczne z insuliną, którą produkuje człowiek. Tego rodzaju insuliny w odróżnieniu od zwierzęcych są zgodne immunologicznie, a technologia ta pozwala na wyprodukowanie znacznej ilości insuliny w krótkim czasie. Kolejnym krokiem w rozwoju insulinoterapii było wprowadzenie na rynek w 1996 r. insulin ludzkich o zmodyfikowanej cząsteczce, tzw. analogów, których stosowanie pozwala na lepsze, zbliżone do fizjologicznego, kontrolowanie glikemii całodobowej. Obecnie stosuje się zarówno
insuliny ludzkie, jak i analogi. Pojawiają się zatem wątpliwości, który rodzaj terapii jest optymalny i czy obserwowana jest wyższość terapii nowych, wykorzystujących analogi, nad klasyczną terapią z wykorzystaniem insulin ludzkich.

Insuliny ludzkie występują w trzech postaciach. Postać krótko działająca podawana jest 30 minut przed posiłkiem, osiąga szczyt aktywności po ok. 2 godzinach, a całkowity czas działania wynosi 6–8 godzin. Służą one do redukcji hiperglikemii poposiłkowej. Insulina o pośrednim czasie działania – izofanowa (neutral protamin Hagedorn – NPH), której całkowity czas działania wynosi 18–22 godzin, pozwala na stosowanie jej w monoterapii raz albo dwa razy dziennie jako insuliny bazowej imitującej podstawowe wydzielanie insuliny. Wyżej opisane postaci wykorzystywane są w połączeniu do prowadzenia intensywnej funkcjonalnej insulinoterapii. Trzecią postacią insulin ludzkich są mieszanki insulinowe. Zawierają one insulinę krótko działającą oraz izofanową w różnych proporcjach. Czas ich pełnego działania waha się w granicach 12–24 godzin. Stosowane są z reguły rano i wieczorem i zalecane szczególnie u pacjentów, u których prowadzenie intensywnej insulinoterapii jest z wielu względów utrudnione lub niemożliwe (podeszły wiek, ograniczenia poznawcze, uzależnienie od pomocy innych osób). 

W cukrzycy typu 1 preferowaną formą insulinoterapii jest terapia z wykorzystaniem analogów insulin ludzkich. Wiąże się ona z mniejszym ryzykiem hipoglikemii, co udowadnia wiele metaanaliz i przeglądów systematycznych. Opinię tę podzielają zgodnie międzynarodowe towarzystwa oraz Polskie Towarzystwo Diabetologiczne. Preparaty te są droższe od insulin ludzkich, a korzyść u pacjentów z cukrzycą typu 2 dotyczy głównie komfortu życia chorego, a nie efektu stosowania. Insuliny analogowe pozwalają na bardziej elastyczny styl życia – szybko działające analogi doposiłkowe mogą być podawane w trakcie, a nawet po posiłku. Długo działające analogi charakteryzują się bezszczytowym profilem farmakokinetycznym, a ich czas działania jest dłuższy niż insulin ludzkich i wynosi powyżej 24 godzin. 

Przewaga analogów nad insulinami ludzkimi nie jest udokumentowana w terapii cukrzycy typu 2. Korzyści ze stosowania insuliny ludzkiej w tej grupie chorych wykazano w dziesiątkach badań, w tym w kluczowym dla współczesnej diabetologii badaniu UKPDS (United Kingdom Prospective Diabetes Study). Uzyskano wyniki, które wykazywały redukcję rozwoju przewlekłych powikłań naczyniowych oraz zgonów. Tego rodzaju wieloletnie obserwacje nie są jeszcze dostępne w odniesieniu do analogów insulin ludzkich. Stosowanie insulin ludzkich w odróżnieniu od analogów wymaga od chorych większej dyscypliny, ale umożliwiają one osiąganie zadowalających glikemii. Jeśli chory charakteryzuje się dobrym wyrównaniem cukrzycy podczas terapii insulinami ludzkimi, akceptuje tę terapię i jest do niej przyzwyczajony, to zamiana na nowsze insuliny wydaje się...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Choroby Cywilizacyjne w Praktyce Lekarskiej – Kardiologia i diabetologia"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Zniżki w konferencjach organizowanych przez redakcję
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy