Dołącz do czytelników
Brak wyników

Diabetologia

29 listopada 2022

NR 32 (Listopad 2022)

Zespół policystycznych jajników a insulinooporność

0 509

Zespół policystycznych jajników (PCOS) jest najczęściej występującą chorobą endokrynologiczną u kobiet w wieku rozrodczym. Jedną ze składowych tego zespołu jest insulinooporność, która wyraża się nieprawidłową odpowiedzią tkanek obwodowych na działanie insuliny w odniesieniu do metabolizmu węglowodanów, białek i tłuszczy. Częstość występowania zespołu policystycznych jajników w zależności od źródeł oraz przyjętych kryteriów rozpoznania waha się w szerokim zakresie od 5% do nawet 15% w populacjach o znacznym odsetku otyłych kobiet w wieku rozrodczym. Różnorodność objawów zespołu policystycznych jajników pod względem klinicznym, jak i hormonalnym czy metabolicznym powoduje trudności w jej jednoznacznym zdefiniowaniu. Do kryteriów rozpoznania PCOS zalicza się: zaburzenia rytmu krwawień miesięcznych lub brak miesiączki z przewlekłym brakiem owulacji (oligo/amenorrhea); kliniczne i/lub biochemiczne objawy hiperandrogenizacji; obraz jajnika policystycznego w badaniu ultrasonograficznym. Jednak przed postawieniem diagnozy ważne jest wykluczenie innych przyczyn hiperandrogenizmu. W zespole policystycznych jajników nie występuje jeden dominujący objaw kliniczny. Zespół ten jest według niektórych źródeł w literaturze nawet w 70% przyczyną niepłodności u kobiet. Leczenie pacjentek z PCOS powinno uwzględniać dominujące objawy oraz indywidualne oczekiwania samej pacjentki. Pod uwagę powinno się brać plany prokreacyjne oraz zapobieganie odległym konsekwencjom tego zespołu. W terapii pacjentek z zespołem policystycznych jajników do dyspozycji mamy zarówno metody farmakologiczne, jak i niefarmakologiczne.

Zespół policystycznych jajników (PCOS) jest najczęściej występującą chorobą endokrynologiczną u kobiet w wieku rozrodczym. Etiopatogeneza PCOS nie została jeszcze do końca poznana. Do przyczyn występowania tego zespołu zalicza się czynniki genetyczne, hormonalne, jak i środowiskowe. Pod uwagę bierze się również rolę defektów wewnętrznych w samym jajniku oraz udział czynników auto- i parakrynnych. Patofizjologia tego zespołu również nadal pozostaje nieznana. Zespół policystycznych jajników cechuje się objawami hiperandrogenizmu, któremu towarzyszy przewlekły brak lub rzadkie jajeczkowanie, co w konsekwencji prowadzi do niepłodności. Kobiety z tym zespołem charakteryzuje często otyłość, zwłaszcza typu brzusznego, która doprowadza do zaburzeń gospodarki węglowodanowej i lipidowej, co w efekcie finalnym zwiększa ryzyko rozwoju nadciśnienia tętniczego. Zaburzenia przemiany materii kobiet z PCOS są zbieżne do tych występujących w zespole metabolicznym. Towarzyszy mu również podwyższone stężenie CRP i TNF-α, dlatego uważany jest za przewlekły stan zapalny o niewielkim nasileniu. 
Insulinooporność wyraża się nieprawidłową odpowiedzią tkanek obwodowych na działanie insuliny w odniesieniu do metabolizmu węglowodanów, białek i tłuszczy. Jest czynnikiem patogenetycznym wielu chorób, takich jak cukrzyca ciążowa, otyłość, cukrzyca typu 2, schorzenia układu sercowo-naczyniowego czy zespół policystycznych jajników. 
Częstość występowania zespołu policystycznych jajników w zależności od źródeł oraz przyjętych kryteriów rozpoznania waha się w szerokim zakresie od 5% do nawet 10% w populacjach o znacznym odsetku otyłych kobiet w wieku rozrodczym [1, 2]. Niektóre źródła podają nawet ten odsetek na poziomie 15% [3, 4].
Różnorodność objawów zespołu policystycznych jajników pod względem klinicznym, jak i hormonalnym czy metabolicznym powoduje trudności w jej jednoznacznym zdefiniowaniu [5]. Zespołowi temu często towarzyszą zaburzenia metabolizmu glukozy pod postacią hiperinsulinemii oraz insulinooporności. Obecnie PCOS definiujemy jako zespół dysfunkcji jajników. Rozpoznajemy go na podstawie występowania przynajmniej dwóch z trzech kryteriów. Do kryteriów tych zalicza się: zaburzenia rytmu krwawień miesięcznych lub brak miesiączki z przewlekłym brakiem owulacji (oligo/amenorrhea); kliniczne i/lub 
biochemiczne objawy hiperandrogenizacji; obraz jajnika policystycznego w badaniu ultrasonograficznym. Ważne jest również przed postawieniem diagnozy PCOS wykluczenie innych przyczyn hiperandrogenizmu, takich jak zespół Cushinga, guzy wydzielające androgeny, hiperprolaktynemia czy nieklasyczna postać wrodzonego przerostu nadnerczy [6]. Oligomenorrhea definiowana jest jako krwawienia miesięczne rzad...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Choroby Cywilizacyjne w Praktyce Lekarskiej – Kardiologia i diabetologia"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Zniżki w konferencjach organizowanych przez redakcję
  • ...i wiele więcej!

Przypisy