Stłuszczeniowa choroba wątroby a cukrzyca typu 2 – rola kwasu ursodeoksycholowego

Diabetologia

Stłuszczeniowa choroba wątroby związana jest z zaburzeniami metabolicznymi (MASLD) oraz cukrzycą typu 2 (T2D), które należą do najczęściej współistniejących zaburzeń metabolicznych i tworzą klinicznie istotną, dwukierunkową zależność. Dane epidemiologiczne wskazują, że MASLD występuje u ok. 65% chorych na cukrzycę typu 2. Współistnienie MASLD w tej grupie chorych wiąże się ze zwiększonym ryzykiem progresji choroby wątroby, w szczególności rozwoju stłuszczeniowego zapalenia wątroby (MASH) oraz włóknienia, a także z większym ryzykiem powikłań sercowo-naczyniowych. Aktualne wytyczne podkreślają konieczność aktywnego wykrywania MASLD u chorych na T2D z zastosowaniem podejścia etapowego, opartego na nieinwazyjnych wskaźnikach ryzyka włóknienia i ich dalszej weryfikacji metodami obrazowymi. Kwas ursodeoksycholowy (UDCA), hydrofilowy kwas żółciowy o udokumentowanym działaniu cytoprotekcyjnym i antyoksydacyjnym, charakteryzuje się dobrze poznanym profilem bezpieczeństwa. Jego zastosowanie u chorych na MASLD i T2D pozostaje jednak przedmiotem dyskusji. Celem niniejszej pracy jest omówienie wspólnych mechanizmów patofizjologicznych MASLD i T2D, ze szczególnym uwzględnieniem roli kwasów żółciowych oraz analiza dostępnych danych dotyczących UDCA jako potencjalnej terapii wspomagającej.

Stłuszczeniowa choroba wątroby (ang. steatotic liver disease – SLD) obejmuje heterogenne spektrum schorzeń charakteryzujących się nadmiernym gromadzeniem lipidów w hepatocytach, których klasyfikacja opiera się obecnie na dominującym mechanizmie patogenetycznym, w szczególności na obecności zaburzeń metabolicznych oraz stopniu spożycia alkoholu. Zgodnie z aktualną nomenklaturą wyróżnia się kilka fenotypów klinicznych SLD, które zastąpiły wcześniejsze pojęcia, odzwierciedlając odejście od kryteriów wykluczających na rzecz aktywnej identyfikacji czynników ryzyka kardiometabolicznego [1].

POLECAMY

Stłuszczeniową chorobę wątroby związaną z zaburzeniami metabolicznymi (ang. metabolic dysfunction–associated steatotic liver disease – MASLD) definiuje się jako obecność ≥ 5% stłuszczenia wątroby, potwierdzonego metodami obrazowymi lub histologicznymi, przy jednoczesnym występowaniu co najmniej jednego kardiometabolicznego czynnika ryzyka, takiego jak otyłość, zaburzenia metabolizmu glukozy, dyslipidemia lub nadciśnienie tętnicze, przy braku innych pierwotnych przyczyn choroby wątroby oraz przy minimalnym lub braku spożycia alkoholu, definiowanym jako < 20 g/dobę u kobiet i < 30 g/dobę u mężczyzn. Jednostka ta, wcześniej znana jako niealkoholowa stłuszczeniowa choroba wątroby (ang. non-alcoholic fatty liver disease – NAFLD), jest obecnie uznawana za wątrobową manifestację zespołu metabolicznego [1, 2].

Postępującą postacią MASLD jest stłuszczeniowe zapalenie wątroby związane z zaburzeniami metabolicznymi (ang. metabolic dysfunction–associated steatohepatitis – MASH), które charakteryzuje się współistnieniem stłuszczenia wątroby, zapalenia oraz uszkodzenia hepatocytów w postaci balonizacji, z włóknieniem lub bez włóknienia. MASH, będąc de facto rozpoznaniem histologicznym, stanowi kluczowy etap progresji choroby, prowadzący do rozwoju zaawansowanego włóknienia, marskości wątroby oraz raka wątrobowokomórkowego [1, 2].

W aktualnym spektrum SLD wyróżnia się również chorobę wątroby związaną z alkoholem, współistniejącą z zaburzeniami metabolicznymi (ang. metabolic dysfunction–associated alcohol-related liver disease – MeTALD), odnoszącą się do pacjentów ze stłuszczeniem wątroby, obecnością co najmniej jednego czynnika ryzyka metabolicznego oraz umiarkowanym spożyciem alkoholu, definiowanym jako 20–50 g/dobę u kobiet i 30–60 g/dobę u mężczyzn. Fenotyp ten odzwierc...

Wybierz subskrypcję dla siebie i czytaj tak, jak lubisz!

CHCĘ KUPIĆ

Dołącz do grona specjalistów, którzy stale pogłębiają swoją wiedzę

Co trzy miesiące otrzymuj sprawdzone narzędzie i artykuły tworzone przez ekspertów-praktyków. Pogłębiaj wiedzę, pracuj sprawniej i bądź przygotowany na najbardziej skomplikowane przypadki.

4 numery w roku
44 wydania archiwalne
350+ specjalistycznych artykułów
aktualne doniesienia
Dołącz do grona specjalistów, którzy stale pogłębiają swoją wiedzę

Przypisy

    POZNAJ PUBLIKACJE Z NASZEJ KSIĘGARNI