Dołącz do czytelników
Brak wyników

Kardiologia

12 sierpnia 2018

NR 14 (Maj 2018)

Wyniki badania LEADER – punkt widzenia kardiologa

0 179

Wstęp: Cukrzyca typu 2 wiąże się z ryzykiem wystąpienia powikłań zarówno mikronaczyniowych, jak i makronaczyniowych. Liraglutyd jest analogiem ludzkiego glukagonopodobnego peptydu 1, który wykazuje skuteczność w obniżaniu poziomu glukozy. Badanie LEADER (Liraglutide Effect and Action in Diabetes: Evaluation of cardiovascular outcome Results) ocenia wpływ liraglutydu na występowanie zdarzeń sercowo-naczyniowych u chorych na cukrzycę typu 2. Czas obserwacji wynosił 42–60 miesięcy. Pierwszorzędowe punkty końcowe stanowiły: zgon z przyczyn sercowo-naczyniowych, zawał serca niezakończony zgonem lub udar mózgu niezakończony zgonem w grupie pacjentów z cukrzycą typu 2. Pierwszorzędowy punkt końcowy obserwowano u 13% chorych stosujących liraglutyd oraz u 14,9% chorych otrzymujących placebo (p < 0,001). Zgon z powodu przyczyn sercowo-naczyniowych odnotowano u 4,7% pacjentów leczonych liraglutydem i u 6% chorych stosujących placebo (p = 0,007). Zgony z jakiejkolwiek przyczyny odnotowano u 8,2% pacjentów stosujących liraglutyd i u 9,6% z grupy placebo (p = 0,02). Liraglutyd jest obiecującym lekiem stosowanym w leczeniu cukrzycy typu 2 o udokumentowanym korzystnym wpływie na występowanie zdarzeń sercowo-naczyniowych.

Cukrzyca typu 2 jest chorobą metaboliczną, która wiąże się z ryzykiem wystąpienia powikłań mikronaczyniowych i makronaczyniowych, w tym choroby naczyń wieńcowych oraz choroby naczyń obwodowych. Wyniki badań naukowych potwierdzają, że intensyfikacja kontroli glikemii skutkuje zmniejszeniem ciężkości i częstości powikłań mikronaczyniowych. Jednakże istnieją wątpliwości co do istnienia podobnej zależności w odniesieniu do chorób makronaczyniowych [1]. Do badania LEADER (Liraglutide Effect and Action in Diabetes: Evaluation of cardiovascular outcome Results) zrandomizowano 9340 chorych na cukrzycę typu 2 z wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym.

Liraglutyd

Liraglutyd to lek przeciwcukrzycowy należący do grupy leków inkretynowych. Jest analogiem ludzkiego glukagonopodobnego peptydu 1 o potwierdzonej skuteczności w obniżaniu poziomu glukozy. Jego działanie wiąże się też ze zmniejszaniem masy ciała oraz ciśnienia tętniczego. Może również powodować zwiększenie częstości akcji serca. 

Badanie LEADER

Badanie LEADER (Liraglutide Effect and Action in Diabetes: Evaluation of cardiovascular outcome Results) ocenia wpływ liraglutydu na występowanie zdarzeń sercowo-naczyniowych u chorych na cukrzycę typu 2. W tym wieloośrodkowym badaniu z randomizacją, przeprowadzonym metodą podwójnie ślepej próby, kontrolowanym placebo poddano randomizacji 9340 chorych na cukrzycę typu 2 z wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym. Planowany czas obserwacji wynosił 42–60 miesięcy. Pierwszorzędowe punkty końcowe stanowiły: zgon z przyczyn sercowo-naczyniowych, zawał serca niezakończony zgonem lub udar mózgu niezakończony zgonem w grupie pacjentów z cukrzycą typu 2. Pacjentów z wysokim ryzykiem podzielono na dwie grupy: z rozpoznaną lub bez wcześniej rozpoznanej choroby sercowo-naczyniowej (tab. 1) [2, 3]. 

Kryteria wyłączenia z badania przedstawiono w poniższej tab. 2.

Chorych zrandomizowano do grupy otrzymującej placebo lub 1,8 mg (lub maksymalną tolerowaną dawkę) liraglutydu raz na dobę w iniekcjach podskórnych. 

Wyniki

Pierwszorzędowe punkty końcowe opisano powyżej. Złożone punkty końcowe wymieniono w tab. 3.

Poziom hemoglobiny glikowanej oznaczano podczas randomizacji, po 3. miesiącu obserwacji, a następnie co 6 miesięcy. 

Tab. 1. Kryteria włączenia pacjentów wysokiego ryzyka z cukrzycą typu 2
Chorzy z uprzednio rozpoznaną chorobą sercowo-naczyniową Chorzy bez choroby sercowo-naczyniowej w wywiadzie
Wiek ≥ 50. roku życia Wiek ≥ 60. roku życia
Co najmniej jedna z poniższych chorób: Co najmniej jedno z poniższych kryteriów:
  • choroba sercowo-naczyniowa
  • mikroalbuminuria lub proteinuria
  • choroba naczyń mózgowych
  • nadciśnienie tętnicze lub przerost lewej komory w EKG lub badaniach obrazowych
  • choroba naczyń obwodowych
  • dysfunkcja skurczowa lub rozkurczowa lewej komory
  • przewlekła choroba nerek w stadium ≥ 3
  • wartość wskaźnika kostka–ramię < 0,9
  • przewlekła niewydolność serca w klasie czynnościowej ≥ NYHA II

 

Randomizację przeprowadzono od września 2010 r. do kwietnia 2012 r.: 4668 chorych zrandomizowano do grupy leczonej liraglutydem, natomiast 4672 pacjentów otrzymywało placebo. Średni czas stosowania leku lub placebo wynosił 3,5 roku. Średnia dobowa dawka liraglutydu wynosiła 1,78 mg. 

Demograficzną i kliniczną charakterystykę pacjentów opisano w tab. 4.

Badanie LEADER (Liraglutide Effect and Action in Diabetes: Evaluation of cardiovascular outcome Results) ocenia wpływ liraglutydu na występowanie zdarzeń sercowo-naczyniowych u chorych na cukrzycę typu 2. 

Pierwszorzędowy punkt końcowy obserwowano u 13% chorych stosujących liraglutyd oraz u 14,9% chorych otrzymujących placebo (p < 0,001). Zgon z powodu przyczyn sercowo-naczyniowych odnotowano u 4,7% pacjentów leczonych liraglutydem i u 6% chorych stosujących placebo (p = 0,007). Odsetek zgonów z jakiejkolwiek przyczyny wystąpił u 8,2% pacjentów stosujących liraglutyd i u 9,6% z grupy placebo (p = 0,02). Częstość występowania zawału serca bez zgonu i udaru mózgu bez zgonu były niższe w grupie leczonej liraglutydem, jednakże nie wykazano istotnej statystycznie różnicy. Analiza podgrup ujawniła szczególne korzyści ze stosowania liraglutydu w grupie chorych ze współczynnikiem przesączania kłębuszkowego <60 ml/min/1,73 m² i w grupie z uprzednio rozpoznaną chorobą sercowo-naczyniową. 

Tab. 2. Kryteria wyłączenia z badania
Cukrzyca typu 1
Stosowanie:
  • agonistów receptora glukagonopodobnego peptydu 1
  • inhibitorów dipeptydylopeptydazy 4
  • szybko działającej insuliny
Wywiad mnogiej gruczolakowatości wewnątrzwydzielniczej typu 2 
Wywiad raka rdzeniastego tarczycy
Ostry zespół wieńcowy lub epizod naczyniowo-mózgowy, który wystąpił w ciągu 14 dni przed skriningiem lub randomizacją

 

Tab. 3. Złożone punkty końcowe
Rozszerzony, złożony punkt końcowy, obejmujący zdarzenia sercowo-naczyniowe:
  • zawał serca niezakończony zgonem
  • udar mózgu niezakończony zgonem
  • rewaskularyzacja mięśnia sercowego
  • hospitalizacja z powodu niestabilnej choroby wieńcowej lub niewydolności serca
Nefropatia (świeżo rozpoznana mikroalbuminuria lub dwukrotne zwiększenie stężenia kreatyniny w surowicy i współczynnik przesączania kłębuszkowego ≤ 45 ml/min/1,73 m² lub...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Choroby Cywilizacyjne w Praktyce Lekarskiej – Kardiologia i diabetologia"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Zniżki w konferencjach organizowanych przez redakcję
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy