Dołącz do czytelników
Brak wyników

Diabetologia

4 czerwca 2019

NR 18 (Maj 2019)

Leczenie hipolipemizujące u chorych na cukrzycę
Lipid lowering therapies in patients with diabetes

0 1815

Cukrzyca stanowi istotny czynnik ryzyka rozwoju miażdżycy, a powikłania naczyniowe prowadzą z kolei do pogorszenia jakości i skrócenia trwania życia. U wielu chorych na cukrzycę stwierdza się współistniejącą hipercholesterolemię, hipertriglicerydemię lub dyslipidemię mieszaną, które również są uznanymi silnymi czynnikami ryzyka progresji miażdżycy. Klinicznym następstwem takiej konstelacji chorób jest gwałtowne przyspieszenie procesu aterogenezy i rozwój powikłań. Spostrzeżenie to doprowadziło do wzmożenia wysiłków nad ograniczeniem umieralności w grupie chorych na cukrzycę poprzez przyjęcie aktywnej postawy lekarzy koncentrującej się na modyfikacji stylu życia i stosowaniu leków hipolipemizujących. Za najważniejszy czynnik ryzyka w aspekcie profilu lipidowego uznano zwiększone stężenie cholesterolu LDL. Redukcję jego stężenia osiąga się najczęściej za pomocą statyn i ezetymibu. Z kolei w terapii hipertriglicerydemii, która może prowadzić do ostrego zapalenia trzustki, a także zwiększenia ryzyka sercowo-naczyniowego, wykorzystuje się przede wszystkim fibraty i kwasy omega-3. 
W artykule przedstawione zostaną aktualne zalecenia dotyczące wskazań do rozpoczęcia terapii, wyniki dużych badań klinicznych związanych z leczeniem hipolipemizującym w populacji chorych na cukrzycę typu 2, a także wskazówki dotyczące dawkowania leków i spodziewanego efektu klinicznego. W ostatniej części wskazane będą dwie najbardziej obiecujące substancje, które być może w niedalekiej przyszłości dołączą do zestawu leków stosowanych w hiperlipidemiach.

 

Diabetes is a disease that accelerates atherosclerosis, which in turn leads to vascular complications that shorten life span and reduce the quality of life. Many patients with diabetes suffer from concomitant hypercholesterolemia, hypertriglyceridemia or mixed dyslipidemia, which are also well-known risk factors of atherosclerosis. As a consequence of the coexistence of those two conditions acceleration in atherogenesis and a rise in cardiovascular complications rates are seen. This clinical observation has led clinicians to a proactive approach in the treatment of hyperlipidemias in diabetic patients, which includes therapeutic lifestyle change and the use of lipid lowering drugs. LDL cholesterol has been found as a main target for the treatment of lipid disorders. Its reduction is achieved primarily by statin and ezetimibe therapy. Hypertriglyceridemia, which is responsible for acute pancreatitis and less prominent elevation of cardiovascular risk, is dealt with using fibrates and omega-3 fatty acids. 
This article includes indications and therapeutic thresholds in the hyperlipidemic patients with diabetes, which are based on clinical guidelines and results of large-scale clinical trials that included diabetic participants. Additionally, a description of lipid lowering potential of drugs is provided. 
Finally, a section on novel and promising approaches to treat hyperlipidemia are briefly described.

Liczba chorych na cukrzycę, zwłaszcza typu 2, w populacji rośnie [1]. Skuteczne leczenie hipoglikemizujące prowadzi do poprawy rokowania i wydłużenia przeciętnego dalszego trwania życia. Należy pamiętać, że główną przyczyną śmierci diabetyków są choroby sercowo-naczyniowe, obejmujące m.in. zawały serca i udary niedokrwienne [2]. Przyczyną tego zjawiska jest przyspieszony proces aterogenezy u chorych na cukrzycę. Do głównych czynników ryzyka miażdżycy, oprócz zaburzeń glikemii i ich powikłań, zalicza się przede wszystkim hiperlipidemię i nadciśnienie tętnicze [3]. Aktualnie przykłada się dużą wagę do aktywnego poszukiwania tych czynników ryzyka u chorych. Znajduje to odzwierciedlenie w wytycznych Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego, w których wydzielono rozdziały przedstawiające szczegółowo zasady terapii hiperlipidemii i nadciśnienia tętniczego [4]. Warto zwrócić także uwagę na fakt, że wytyczne towarzystw lipidologicznych, kardiologicznych [5] i miażdżycowych [6] wyodrębniają chorych na cukrzycę typu 2 jako tych, którzy narażeni są na szczególnie wysokie ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych. Podkreśla to wagę problemu klinicznego, jakim jest miażdżyca tętnic i wskazuje na konieczność intensywnego leczenia przeciwmiażdżycowego, zwłaszcza u chorych na cukrzycę. Duże sukcesy na tym polu osiąga się, redukując stężenie cholesterolu LDL [7]i triglicerydów [8]. Środkami do osiągnięcia tego celu są modyfikacja stylu życia i farmakoterapia.

POLECAMY


Określenie celu terapii


Jednym z pierwszych zadań w trakcie weryfikacji klinicznej chorego na cukrzycę jest ocena profilu lipidowego obejmująca stężenie cholesterolu całkowitego, cholesterolu LDL, HDL i triglicerydów. Po rozpoznaniu hiperlipidemii powinno się wykluczyć jej wtórny charakter, co ma miejsce m.in. w przebiegu niedoczynności tarczycy, białkomoczu, zespołu Cushinga i źle kontrolowanej cukrzycy. We wtórnych dyslipidemiach kluczowe znaczenie ma leczenie przyczynowe nacelowane na pierwotne schorzenie. Po wykluczeniu wtórnych przyczyn zaburzeń lipidowych konieczne jest określenie celu terapeutycznego. Opiera się ono na weryfikacji chorób współistniejących, informacji uzyskanych z wywiadu od chorego (ze szczególnym naciskiem na st...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Choroby Cywilizacyjne w Praktyce Lekarskiej – Kardiologia i diabetologia"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Zniżki w konferencjach organizowanych przez redakcję
  • ...i wiele więcej!

Przypisy