Dołącz do czytelników
Brak wyników

Diabetologia

29 listopada 2022

NR 32 (Listopad 2022)

Czy ocena nie-HDL zastąpi LDL w interpretacji lipidogramu?

0 303

Choroby sercowo-naczyniowe są jedną z najczęstszych przyczyn zgonów na świecie. W ostatnich latach dokonał się duży postęp w dziedzinie leczenia tych schorzeń, jednocześnie coraz ważniejsza jest rola prewencji zdarzeń kardiometabolicznych. Aktualnie stosowaną skalą oceny ryzyka zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych według najnowszych wytycznych jest karta SCORE 2, także w wersji dla pacjentów w starszym wieku. Jednym z najważniejszych czynników ryzyka zdarzeń sercowo-naczyniowych na tle miażdżycy są lipoproteiny o średnicy < 70 nm, a ich główną frakcję stanowią lipoproteiny o niskiej gęstości (LDL-C). Pierwszorzędowym celem prewencji jest wciąż obniżenie stężenia LDL, ale drugorzędowym celem jest obecnie obniżenie stężenia cholesterolu nie HDL (nie-HDL-C), który jest zbiorem wszystkich lipoprotein z wyłączeniem lipoprotein o wysokiej gęstości (HDL). Na podstawie aktualnych badań wydaje się, że oznaczenie nie-HDL-C jest co najmniej tak samo przydatne jak LDL. W sytuacji wysokiego ryzyka sercowo-naczyniowego czy wyjściowo niskiego stężenia frakcji LDL wydaje się, że oznaczanie nie-HDL-C ma jeszcze większe zastosowanie.

Choroby sercowo-naczyniowe (ChSN) to wciąż jedna z najczęstszych przyczyn zgonów na świecie. Według danych z 2015 roku z powodu ChSN o etiologii miażdżycowej w Europie umiera około 4 mln ludzi rocznie. W grupie tej przeważają kobiety, jeśli jednak oceniamy populację > 65. roku życia, to zaczynają przeważać mężczyźni [1]. Według raportu Światowej Organizacji Zdrowia (World Heath Organisation, WHO) przedstawiającego kompleksowe dane dotyczące zdrowia populacyjnego w latach 2000–2019 choroby serca stanowiły przyczynę 16% wszystkich zgonów (około 2 mln), co czyni je główną przyczyną zgonów na świecie. Czytając dalej raport WHO, dowiadujemy się, że żyjemy coraz dłużej, średnia długość życia zwiększyła się w okresie od 2000 do 2019 roku z 67 do 73 lat. To wydłużenie życia wiąże się jednak ze zwiększeniem niepełnosprawności w starszym wieku, ponieważ coraz więcej osób doznaje przewlekłego i ostrego zespołu wieńcowego, udaru mózgu, cukrzycy, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc i różnych nowotworów. Wszystkie te choroby były przyczyną utraconych około 100 mln lat życia w zdrowiu [2, 3].
Od wielu lat obserwujemy postęp w dziedzinie leczenia ChSN, coraz lepiej rozumiemy również znaczenie prewencji ich wystąpienia. W tym kontekście niezwykle ważna jest ocena ryzyka, która pomaga wdrożyć adekwatne metody zapobiegania zarówno wystąpieniu de novo, jak również kolejnych epizodów i powikłań. Niezwykle istotne jest również ustalenie modyfikowalnych czynników ryzyka, ponieważ ich korzystna modyfikacja może znacząco poprawić rokowanie. 
Głównymi, a zarazem modyfikowalnymi czynnikami zdarzeń sercowo-naczyniowych, są:

POLECAMY

  • stężenie lipoprotein zawierających apolipoproteinę B (Apo B),
  • cukrzyca,
  • nadciśnienie tętnicze źle kontrolowane,
  • palenie papierosów,
  • otyłość.

Wśród lipoprotein krwi wyróżniamy 6 głównych podtypów, z czego aż 5 zawiera różne formy Apo-B, tj. B48, B100: 

  • chylomikrony,
  • lipoproteiny o bardzo małej gęstości (VLDL),
  • lipoproteiny o małej gęstości (LDL),
  • lipoproteiny o pośredniej gęstości (IDL),
  • lipoproteina a [Lp (a)],
  • lipoproteiny o dużej gęstości (HDL).

Cząsteczki, które zawierają...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Choroby Cywilizacyjne w Praktyce Lekarskiej – Kardiologia i diabetologia"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Zniżki w konferencjach organizowanych przez redakcję
  • ...i wiele więcej!

Przypisy