Od kontroli glikemii do kardioprotekcji i nefroprotekcji – wielowymiarowe zastosowanie dapagliflozyny w praktyce klinicznej

Diabetologia

Zastosowanie dapagliflozyny na przestrzeni ostatnich dziesięciu lat stało się terapią modyfikującą rokowanie sercowo-naczyniowe i nerkowe u pacjenta z cukrzycą typu 2 (T2D). Badanie 
DECLARE-TIMI 58 ugruntowało kluczową rolę w redukcji hospitalizacji z powodu niewydolności serca (HHF) i w nefroprotekcji u chorych z T2D, natomiast badanie DAPA-CKD rozszerzyło perspektywę nefroprotekcji także u pacjentów bez cukrzycy. Aktualizacja wytycznych European Society of Cardiology (ESC) 2023 w leczeniu niewydolności serca (HF) (klasa I/A w całym spektrum frakcji wyrzutowej lewej komory [LVEF]) i wytyczne ESC 2023 dotyczące chorych z cukrzycą, a także wytyczne Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego z 2025 r. (rekomendacja rozważania inhibitorów kotransportera sodowo-glukozowego 2, w tym dapagliflozyny przy rozpoczynaniu farmakoterapii T2D) ugruntowały jej miejsce. W Polsce od 1 października 2025 r. poszerzono wskazania refundacyjne, co przekłada się na łatwiejszy dostęp do leczenia. W praktyce klinicznej oznacza to, że u pacjentów z T2D i bardzo wysokim ryzykiem sercowo-naczyniowym, a także u chorych z HF czy PChN, dapagliflozyna powinna być rozważana wcześnie jako terapia modyfikująca rokowanie, z odpowiednią edukacją i monitorowaniem leczenia.

Opis przypadku


Pani Milena, 47-letnia nauczycielka, jest matką dwojga dzieci. W wieku 36 lat (w 2014 r.) rozpoznano u niej cukrzycę typu 2. Wśród chorób współistniejących u pacjentki występuje nadciśnienie tętnicze, leczone amlodypiną w dawce 10 mg dziennie, oraz otyłość – wskaźnik masy ciała BMI = 32 kg/m², obwód talii = 98 cm. W wywiadzie rodzinnym stwierdzono u ojca obecność cukrzycy z powikłaniami (leczonej z zastosowaniem insuliny). Początkowe leczenie cukrzycy typu 2 w 2014 r. obejmowało modyfikację stylu życia poprzez wprowadzenie diety hipokalorycznej z ograniczeniem węglowodanów prostych oraz zwiększenie aktywności fizycznej, a także farmakoterapię w postaci metforminy w dawce 3 × 1000 mg dziennie. Efektem była znaczna redukcja masy ciała o ok. 20 kg (BMI = 26 kg/m²). Kolejno w 2015 r. pacjentka zaszła w ciążę, w związku z tym zastosowano leczenie insuliną w modelu baza–bolus, obejmującym analog długo działający w dawce 18 jednostek oraz analog szybko działający w dawce 3 × 8–12 jednostek przed posiłkami. Kolejna ciąża w 2018 r., w trakcie której zastosowany był podobny schemat leczenia. Po okresie insulinoterapii prowadzonej w czasie ciąży, po zakończeniu laktacji i stabilizacji stanu metabolicznego odstawiono insulinoterapię. W 2019 r. ponownie wdrożono leczenie metforminą w dawce 3 × 1000 mg oraz dołączono gliklazyd 60 mg/d, a także utrzymano amlodypinę 10 mg w ramach terapii hipotensyjnej oraz włączono rosuwastatynę 20 mg/d. Terapię skojarzoną metforminy z gliklazydem pacjentka stosowała do 2023 r., a następnie odstawiła gliklazyd. W 2025 r. pacjentka zgłosiła się do poradni diabetologicznej W badaniu fizykalnym nie stwierdzono istotnych odchyleń, BMI = 27 kg/m², RR= 150/92 mmHg. W badaniach laboratoryjnych: HbA1c = = 7,4%, cholesterol całkowity = 280 mg/dl, LDL = 118 mg/dl, HDL = 35 mg/dl, triglicerydy = 249 mg/dl, kreatynina =0,9 mg/dl, eGFR > 60 ml/min/1,73 m². Zmodyfikowano leczenie hipotensyjne poprzez dołączenie peryndoprylu z indapamidem, do terapii dołączono fibrat oraz zmodyfikowano dawkę rosuwastatyny. Z powodu niewyrównania glikemii zastosowano modyfikację leczenia przeciwcukrzycowego poprzez dodanie dapagliflozyny. 

POLECAMY


Komentarz


Leczenie cukrzycy w 2014 r. zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego (PTD) obejmowało osiągnięcie wartości docelowych w ...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Choroby Cywilizacyjne w Praktyce Lekarskiej – Kardiologia i diabetologia"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Zniżki w konferencjach organizowanych przez redakcję
  • ...i wiele więcej!

Przypisy

    POZNAJ PUBLIKACJE Z NASZEJ KSIĘGARNI