Dołącz do czytelników
Brak wyników

Diabetologia

26 sierpnia 2022

NR 31 (Sierpień 2022)

LADA – nie LADA wyzwanie

0 405

LADA (Latent Autoimmune Diabetes of Adults) pojawia się w wieku dorosłym i nie zawsze wymaga podawania insuliny od razu, czym odróżnia się od typowej cukrzycy typu 1. Mimo że ze względu na dominujący proces autoagresji według klasyfikacji zaliczana jest do cukrzycy typu 1, autorzy konsensusu z 2019 roku proponują odmienne jej leczenie. Leczenie to powinno opierać się na analizie stężenia C-peptydu, dla którego zaproponowano trzy przedziały. Proponowany we wspomnianym konsensusie plan leczenia i opieki nad pacjentami z LADA wpisuje się także w odmienności fenotypowe, jakie prezentują pacjenci. W artykule omówiono i skomentowano proponowane postępowanie w LADA.

Cukrzyca typu pierwszego (T1DM, type 1 diabetes mellitus) kojarzona jest z chorobą, która pojawia się w młodym wieku i wymaga od początku podawania insuliny. Odzwierciedlają to jej historyczne już nazwy: cukrzyca młodocianych czy też cukrzyca insulinozależna. Obecnie tym typem cukrzycy określa się takie zaburzenia gospodarki węglowodanowej, w których etiopatogenezie główną rolę odgrywają procesy doprowadzające do wspomnianego bezwzględnego niedoboru insuliny, co w zasadzie równoznaczne jest z procesem autoagresji, chociaż nie zawsze możliwym do potwierdzenia [1–3]. Sam wiek pacjenta nie odgrywa głównej roli w postawieniu rozpoznania. 
W praktyce klinicznej problemy diagnostyczne sprawiają te przypadki, które nie wpisują się w charakterystyczny fenotyp przypisywany cukrzycy typu 1 (młoda, szczupła osoba z nagłym początkiem zaburzeń) lub typu 2 (osoba dojrzała, z nadwagą i powoli narastającą hiperglikemią) [4–7]. Samo przypisanie pacjentowi tego czy innego typu cukrzycy nie budziłoby może tylu emocji, gdyby nie wynikające z tego decyzje terapeutyczne. Rozpoznanie T1DM oznacza jak wspomniano konieczność rozpoczęcia terapii insuliną, która kontynuowana będzie do końca życia pacjenta. Typ 2 cukrzycy rzadko kiedy wymaga insulinoterapii w chwili rozpoznania, a jeśli wymaga, to z reguły terapia ta jest przejściowa i po opanowaniu hiperglikemii podejmowane są próby, z reguły skutecznej przez lata, terapii innymi preparatami. Ponadto nie bez znaczenia pozostaje konieczność omówienia z pacjentem planów leczenia, które w przypadku rozpoznania T1DM oznaczają szeroką edukację w zakresie decyzji terapeutycznych, które chory będzie musiał podejmować podczas funkcjonalnej, intensywnej insulinoterapii. Tego elementu nie ma, lub ma on bardzo ogólną formę w sytuacji, kiedy insulinoterapia podejmowana jest przejściowo. Dlatego postawienie jasnej diagnozy jest kluczowym momentem w życiu pacjenta i dużym wyzwaniem dla lekarza, który nie tylko musi chorego do niej przekonać, ale także zapewnić możliwie najwyższe bezpieczeństwo leczenia przy maksymalnej skuteczności. Tymczasem o ile rozumiemy różne tempo przebiegu T2DM (Type 2 Diabetes Mellitus, typ drugi cukrzycy) u dorosłych i wynikającą z tego różną moc hipoglikemizującą proponowanych terapii – od dominującej roli korekty czynników behawioralnych do sytuacji, gdy wyczerpują się możliwości produkcji insuliny przez komórki beta – o tyle rozpoznanie i nietypowy przebieg u dorosłych cukrzycy klasyfikowanej jako typ 1 [8],
zrodziło pytania o możliwości jej leczenia w sposób inny niż insulinoterapia. Mimo podtrzymania w klasyfikacji zakotwiczenia LADA (Latent Autoimmune Diabetes of Adults, autoimmunologiczna cukrzyca dorosłych o późnym początku) w typie 1 cukrzycy [9] ze względu na jej charakter autoimmunologiczny (na etiopatogenezie oparta jest klasyfikacja od 1997 roku), problemom w jej diagnostyce i leczeniu poświęcane są odrębne dokumenty. W opublikowanym w 2021 roku konsensusie ADA (American Diabetes Association, Amerykańskie towarzystwo diabetologiczne) i EASD (European Association for the Study of Diabetes, Europejskie Towarzystwo do Badań nad Cukrzycą) zatytułowanym „Postępowanie w cukrzycy typu 1 u dorosłych” (The management of type 1 diabetes in adults) [10] autorzy podkreślają, że chociaż bezwzględny niedobór insuliny typowy jest dla T1DM, to szczególnie w grupie osób, u których diagnozę postawiono w wieku dorosłym, spotyka się pacjentów, którzy przez wiele lat podawania...

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Choroby Cywilizacyjne w Praktyce Lekarskiej – Kardiologia i diabetologia"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Zniżki w konferencjach organizowanych przez redakcję
  • ...i wiele więcej!

Przypisy