Dołącz do czytelników
Brak wyników

Kardiologia , Otwarty dostęp

25 lutego 2020

NR 21 (Luty 2020)

Zofenopril – nowoczesne leczenie niewydolności serca i wczesnej fazy zawału serca

28

Inhibitory konwertazy angiotensyny (angiotensin converting enzyme inhibitors – ACE-I) stanowią podstawę farmakoterapii chorych z nadciśnieniem tętniczym, niewydolnością serca oraz przewlekłymi zespołami wieńcowymi. Zofenopril, tkankowy ACE-I posiadający w swojej budowie grupy sulfhydrylowe, nie tylko hamuje niekorzystny remodeling lewej komory serca i wykazuje skuteczny efekt hipotensyjny, ale również wyróżnia się zmniejszoną kumulacją bradykininy i prostaglandyn w porównaniu do innych ACE-I. Zofenopril – z uwagi na swoją unikalną budowę, szeroki profil działania i bezpieczeństwo terapii – stanowi nowoczesną formę leczenia, szczególnie w grupie chorych we wczesnej fazie zawału mięśnia sercowego.

Inhibitory konwertazy angiotensyny (angiotensin converting enzyme inhibitors – ACE-I) to grupa leków o udokumentowanym, korzystnym działaniu kardioprotekcyjnym, cechująca się plejotropowym spektrum działania. Grupa ACE-I to przede wszystkim leki stosowane w leczeniu nadciśnienia tętniczego, niewydolności serca oraz przewlekłych zespołów wieńcowych. Główne efekty działania, tj. hipotensyjny, kardioprotekcyjny i nefroprotekcyjny, wynikają z bezpośredniego zmniejszenia stężenia angiotensyny II, co również przekłada się na zahamowanie dysfunkcji śródbłonka naczyniowego, rodników tlenowych, układu współczulnego, działanie przeciwmiażdżycowe oraz wazodylatacyjne. Nie bez znaczenia jest również wpływ tej grupy leków na kinazę II, która w fizjologicznych warunkach degraduje bradykininę (BK) do nieaktywnych form, zaś po podaniu ACE-I dochodzi do jej zahamowania, co w konsekwencji skutkuje wzmocnieniem działania BK jako substancji wazodylatacyjnej. 

Generalnie grupa ACE-I charakteryzuje się długim działaniem hipotensyjnym o łagodnym początku, bez odruchowej tachykardii oraz brakiem zakłócania dobowego rytmu ciśnienia tętniczego (ambulatory blood pressure monitoring – ABPM). Ma to szczególnie ważne znaczenie w aspekcie zmniejszenia dodatkowego ryzyka sercowo-naczyniowego, które jest związane z brakiem spadku ciśnienia tętniczego w nocy (non-dipping) lub jego wzrostem w godzinach porannych (morning surge). 

Zasadniczo ACE-I można podzielić na tkankowe i osoczowe. Do grupy osoczowych ACE-I zaliczane są dwa – kaptopril i enalapril (o krótkim okresie półtrwania), z kolei do tkankowych – zofenopril, perindopril, ramipril czy trandolapril. Różnią się one powinowactwem do tkanek i siłą ich wiązania w tkankach, niemniej jednak jak dotąd nie ma jednoznacznych dowodów na przewagę jednych nad drugimi w aspekcie korzyści sercowo-naczyniowych, takich jak chorobowość czy śmiertelność.


Zofenopril


Zofenopril to tkankowy, lipofilny, długodziałający ACE-I, będący jednocześnie donorem grup sulfhydrylowych (SH), co odróżnia go na tle innych tkankowych ACE-I. Skutkiem zwiększenia biodostępności grup SH jest poprawa funkcji śródbłonka, zwiększenie aktywności syntazy tlenku azotu w śródbłonku, a tym samym bardziej wyrażony efekt wazodylatacyjny, proangiogenny i hipotensyjny oraz możliwość istotnego ograniczenia ogniska niedokrwienia serca po zawale. Co więcej, obecność grup SH przekłada się na dodatkowy efekt antyagregacyjny, przeciwzapalny i kardioprotekcyjny. Połowiczny okres półtrwania dla zofenoprilu wynosi 5,5 godziny, a początek działania obserwowany jest już po 1,5 godziny.

Nie bez znaczenia jest również to, że tzw. wskaźnik T/P (trough/peak ratio), czyli obserwowany po 12 godzinach od podania leku procent jego maksymalnego efektu, wynosi dla zofenoprilu aż 70%, co potwierdza jego długi, skuteczny czas działania.


Program SMILE


Zofenopril został dokładnie przebadany w cyklu programu SMILE (Survival of myocardial infarction long-term evaluation), do którego włączono łącznie 3600 chorych. Do badania SMILE-1 włączono chorych we wczesnej fazie zawału mięśnia sercowego (do 24 godzin), którzy z uwagi na późne przybycie do szpitala nie byli kwalifikowani do trombolizy lub mieli przeciwwskazania do jej wykonania. Wykazano w nim, że zofenopril redukuje śmiertelność i ryzyko ciężkiej niewydolności serca o 34% (p = 0,018), a po roku obserwacji redukuje również ryzyko zgonu o 29% w porównaniu do placebo.

W badaniu SMILE-2 wzięli udział chorzy z potwierdzonym zawałem mięśnia sercowego, którzy otrzymali leczenie trombolityczne do 12 godzin od początku dolegliwości dławicowych. W tym badaniu porównano skuteczność i bezpieczeństwo stosowania zofenoprilu i lisinoprilu podawanych we wczesnej fazie zawału serca. Wykazano, że podanie zofenoprilu we wczesnej fazie zawału (do 24 godzin od rozpoczęcia objawów) jest dobrze tolerowane, bezpieczne i istotnie statystycznie rzadziej powoduje ciężką hipotonię indukowaną lekiem w porównaniu do lisinoprilu (6,7% vs 9,8%; p = 0,048). 

Z kolei do badania SMILE-3 włączono chorych z przebytym zawałem mięśnia sercowego w ciągu ostatnich 6 tygodni ±1 tydzień z funkcją skurczową lewej komory serca (ejection fraction left ventricular – EFLV) > 40%, którzy otrzymali lek trombolityczny i ACE-I/placebo. W badaniu tym analizowano zmiany w spoczynkowym zapisie elektrokardiogramu (EKG) oraz w zapisie EKG wysiłkowego wśród chorych otrzymujących w ciągu minionych 6 tygodni ±1 tydzień zofenopril lub placebo. Analiza zapisów EKG wykazała, że w grupie otrzymującej zofenopril obniżenia odcinka ST były płytsze w porównaniu do wyjściowego zapisu. Ponadto pacjenci otrzymujący zofenopril rzadziej mieli incydenty bólu wieńcowego, istotne obniżenie odcinka ST oraz rzadziej występowały u nich epizody arytmii komorowej. 

W ostatnim z cyklu badań – SMILE-4 – udział wzięli chorzy we wczesnej fazie zawału serca (< 24 godzin) oraz z cechami niedokrwiennego uszkodzenia lewej komory serca, leczeni lub nieleczeni z użyciem trombolizy, przezskórnej angioplastyki wieńcowej (percutaneous coronary interventions – PCI) lub pomostowania aortalno-wieńcowego (coronary artery bypass grafting – CABG). Wyniki badania SMILE-4 zostały szczegółowo omówione poniżej.


Badanie SMILE-4


Badanie SMILE-4 miało na celu porównać wpływ zofenoprilu i ramiprylu w połączeniu z kwasem acetylosalicylowym (ASA; 100 mg raz dziennie) u pacjentów z pozawałowym uszkodzeniem mięśnia lewej komory serca. Pierwszorzędowym, złożonym punktem końcowym była śmiertelność lub hospitalizacja z przyczyn sercowo-naczyniowych w ciągu jednego roku obserwacji. Wśród pacjentów leczonych zofenoprilem w połączeniu z ASA istotnie rzadziej obserwowano wystąpienie p...

Artykuł jest dostępny dla zalogowanych użytkowników w ramach Otwartego Dostępu.

Załóż konto lub zaloguj się.
Czekają na Ciebie bezpłatne artykuły pokazowe z wybranych numerów czasopisma.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy