Dołącz do czytelników
Brak wyników

Diabetologia

5 marca 2019

NR 17 (Luty 2019)

Wspólne zalecenia EASD i ADA dotyczące leczenia hiperglikemii u chorych na cukrzycę typu 2

0 1199

Cukrzyca to plaga początku XXI wieku. Cukrzyca jest chorobą powodującą istotne pogorszenie jakości życia oraz znaczne jego skrócenie. Głównym celem leczenia cukrzycy typu 2 jest zapobieganie lub opóźnianie rozwoju późnych powikłań tej choroby, a poprzez to utrzymanie dobrej jakości życia chorych oraz brak skracania czasu przeżycia. Aby osiągnąć ten cel terapeutyczny, należy wdrożyć wieloczynnikowe postępowanie terapeutyczne. Niniejszy artykuł dotyczy podejścia do leczenia zaburzeń w gospodarce węglowodanowej u dorosłych chorych na cukrzycę typu 2.

Cukrzyca to plaga początku XXI wieku, z powodu której obecnie na świecie cierpi 415 mln osób. W Polsce dotkniętych nią jest ponad 3 mln osób. Cukrzyca jest chorobą powodującą istotne pogorszenie jakości życia oraz znaczne jego skrócenie. Tylko dobre wyrównanie zaburzeń gospodarki węglowodanowej, lipidowej i ciśnienia tętniczego daje szansę na poprawę jakości życia i wydłużenie czasu przeżycia pacjenta.
Głównym celem leczenia cukrzycy typu 2 jest zapobieganie lub opóźnianie rozwoju późnych powikłań tej choroby, a poprzez to utrzymanie dobrej jakości życia chorych oraz brak skracania czasu przeżycia. Aby osiągnąć ten cel terapeutyczny, należy wdrożyć wieloczynnikowe postępowanie terapeutyczne (postępowanie behawioralne, dobra kontrola glikemii, zapobieganie rozwojowi powikłań sercowo-naczyniowych i inne). Proces terapeutyczny powinien również obejmować indywidualizację leczenia oraz zwiększenie zaangażowania pacjenta w czynności związane z samokontrolą [1].
Niniejszy artykuł dotyczy podejścia do leczenia zaburzeń w gospodarce węglowodanowej u dorosłych chorych na cukrzycę typu 2 [2].

POLECAMY

Źródła danych

Autorzy przeprowadzili analizę badań klinicznych z randomizacją, przeglądów systematycznych i metaanaliz opublikowanych w języku angielskim od 1 stycznia 2014 r. do 28 lutego 2018 r., w których określono skuteczność lub bezpieczeństwo farmakologiczne lub niefarmakologiczne postępowania terapeutycznego u dorosłych na cukrzycę typu 2. 

Uzasadnienie znaczenia obniżenia poziomu glukozy w leczeniu

Do fundamentalnych zasad opieki diabetologicznej należy zaliczyć postępowanie dietetyczne, aktywność fizyczną, redukcję masy ciała, doradztwo w zakresie palenia tytoniu oraz wsparcie psychologiczne. Redukcja glikemii prowadzi do zmniejszenia ryzyka rozwoju powikłań mikronaczyniowych. Wpływ redukcji glikemii na zmniejszenie ryzyka rozwoju powikłań makronaczyniowych jest mniej oczywisty. 
Rozsądny poziom hemoglobiny glikowanej (HbA1C) dla większości dorosłych osób z cukrzycą typu 2 to ok. 53 mmol/l (7%) lub mniej. Cele leczenia hipoglikemizującego powinny być zindywidualizowane w oparciu o preferencje chorego, z wzięciem pod uwagę ryzyka wystąpienia objawów ubocznych terapii, takich jak hipoglikemia i przyrost masy ciała [3]. 
Choroby układu sercowo-naczyniowego są główną przyczyną przedwczesnych zgonów u chorych na cukrzycę typu 2. Ryzyko rozwoju powikłań sercowo-naczyniowych jest dodatkowo związane z tym, że u większości chorych na cukrzycę typu 2 występują dodatkowe ryzyka, takie jak: nadciśnienie, dyslipidemia, otyłość, brak aktywności fizycznej, przewlekła choroba nerek (PChN) oraz ryzyko wynikające z palenia tytoniu. Kompleksowa realizacja zaleceń opartych na dowodach prawdopodobnie przyczyniłaby się do znaczącej redukcji śmiertelności u osób chorych na cukrzycę typu 2 [4].

Monitorowanie glikemii

Stopień wyrównania glikemii powinien być oparty na określeniu HbA1c za pomocą testów z certyfikatem National Glycohemoglobin Standardization Program [NGSP] [5], które powinny być przeprowadzane co najmniej raz na trzy miesiące. Wyniki HbA1c mogą być niezgodne z prawdziwą średnią glikemią u chorych z m.in. niedokrwistością, schyłkową chorobą nerek (end-stage renal disease – ESRD) i w ciąży [6].
Regularne samodzielne monitorowanie stężenia glukozy we krwi (self-monitoring of blood glucose – SMBG) pomaga w samodzielnym dostosowaniu leków, w tym i insuliny. Regularne samodzielne monitorowanie stężenia glukozy we krwi powinno być zindywidualizowane.

Zalecenia płynące z porozumienia American Diabetes Association (ADA) i European Association for the Study of Diabetes (EASD)

  1. Systemy opieki zdrowotnej powinny priorytetowo traktować osoby zajmujące się chorymi na cukrzycę [7]. 
  2. Wszyscy chorzy na cukrzycę typu 2 powinni mieć dostęp do programu DSMES (Diabetes Self-Management Education and Support) [8].Program DSMES jest kluczowym programem umożliwiającym chorym na cukrzycę typu 2 nauczenie się świadomego podejmowania decyzji i ponoszenia ich konsekwencji. Program DSMES ma zasadnicze znaczenie dla ustanawiania i wdrażania zasad opieki. Zazwyczaj wymaga kontaktu indywidualnego lub grupowego z osobami wyszkolonymi w tym względzie. Program DSMES promuje właściwe leki, zdrowe odżywianie i aktywność fizyczną, co pomaga zwiększyć poczucie własnej skuteczności w działaniu. Stosowanie się do programu DSMES znacznie poprawia kontrolę glikemii, zmniejsza liczbę hospitalizacji i zmniejsza ryzyko zgonu z jakiejkolwiek przyczyny.
  3. Dobrze dobrane leki przeciwcukrzycowe powinny być zaakceptowane i stosowane przez chorych na cukrzycę typu 2 [9].

Leczenie chorych na cukrzycę typu 2 należy rozpocząć od zmian stylu życia (redukcja masy ciała oraz zwiększenie aktywności fizycznej) oraz od zastosowania metforminy....

Pozostałe 90% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 6 wydań czasopisma "Choroby Cywilizacyjne w Praktyce Lekarskiej – Kardiologia i diabetologia"
  • Nielimitowany dostęp do całego archiwum czasopisma
  • Zniżki w konferencjach organizowanych przez redakcję
  • ...i wiele więcej!

Przypisy