Dołącz do czytelników
Brak wyników

Kardiologia , Otwarty dostęp

25 lutego 2020

NR 21 (Luty 2020)

Telemonitoring pacjentów z kardiologicznymi urządzeniami wszczepialnymi

25

Najważniejszym elementem opieki nad pacjentami ze wszczepionymi układami stymulującymi jest indywidualizacja terapii, obejmująca stałą kontrolę funkcji urządzenia wraz z oceną stanu klinicznego chorego. Dzięki telemonitoringowi na bieżąco można śledzić pracę urządzenia – pozwala on na odległość ocenić wszystkie niezbędne parametry techniczne układu i w razie konieczności odpowiednio szybko zainterweniować.
Telemonitoring urządzeń wszczepialnych jest szczególnie istotny u pacjentów z zaburzeniami rytmu serca oraz niewydolnością serca.
 

Zgodnie z danymi Głównego Urzędu Statystycznego, średnia długość życia w Polsce w 2018 r. wyniosła 73,8 lat dla mężczyzn i 81,7 lat dla kobiet. Życie Polaków wydłużyło się o średnio 7 lat w porównaniu do roku 1990 [1]. Starzenie się społeczeństwa jest jedną z przyczyn wzrostu zachorowalności na choroby sercowo-naczyniowe, w tym niewydolność serca i zaburzenia rytmu serca. Z roku na rok zwiększa się również populacja chorych ze wszczepionymi urządzeniami kardiologicznymi, takimi jak:

  • kardiostymulator (pacemaker – PM), 
  • kardiowerter-defibrylator (implantable cardioverter defibrillator – ICD), 
  • kardiostymulator resynchronizujący (cardiac resynchronization therapy – CRT):

– kardiostymulator resynchronizujący z funkcją stymulacji (cardiac resynchronization therapy with pacemaker function – CRT-P), 
– kardiostymulator resynchronizujący z funkcją defibrylacji (cardiac resynchronization therapy with defibrillator function – CRT-D).

Kluczowym elementem opieki nad pacjentami ze wszczepionym układami stymulującymi jest indywidualizacja terapii, obejmująca stałą kontrolę funkcji urządzenia wraz z oceną stanu klinicznego chorego. Rutynowe kontrole w poradni kardiologicznej prowadzone są zwykle 2–12 tygodni po implantacji, a następnie co 6–12 miesięcy (kardiostymulatory kontrolowane są co 12 miesięcy, a ICD i CRT – co 6 miesięcy). W trakcie wizyty oceniane są wszystkie parametry urządzenia – stan baterii, funkcje elektrod, kompatybilność układu itd., a także istnieje możliwość odpowiedniego przeprogramowania układu czy optymalizacji farmakoterapii, w zależności od aktualnego stanu klinicznego pacjenta. Jednak większość chorych z ciężką niewydolnością serca, dla których dedykowane są ICD i CRT-D, wymaga częstszych kontroli i standardowe wizyty w ramach poradni kardiologicznej są niewystarczające. W tej grupie chorych odpowiedzią wydaje się telemonitoring urządzeń wszczepialnych (TMUW), tzn. codzienne, zdalne monitorowanie układów przy użyciu systemów do teletransmisji [2, 3]. 

Dzięki telemonitoringowi na bieżąco można śledzić pracę urządzenia i w razie konieczności odpowiednio szybko zainterweniować. Przekaz danych odbywa się za pomocą dedykowanego transmitera, który pacjent otrzymuje w ośrodku prowadzącym leczenie. Obecnie w Polsce dostępne są cztery systemy telemonitoringu: Biotronik Home Monitoring, Boston Scientific Latitude, Medtronic Carelink, Abbott Merlin.net. Informacje z implantowanego urządzenia są przesyłane za pośrednictwem sieci telekomunikacyjnej na specjalną platformę internetową i dostępne dla lekarza prowadzącego. Zwykle takie transmisje wysyłane są raz w miesiącu (raport okresowy) oraz dodatkowo w przypadku alertów – alarmów wykrytych przez układ, np. w razie wyczerpywania się baterii, zaburzeń rytmu serca lub na żądanie pacjenta (stały monitoring urządzenia) [2]. 

System codziennego monitoringu pozwala na odległość ocenić wszystkie niezbędne parametry techniczne urządzenia (stan baterii, funkcję elektrod, kompatybilność układu itd.), a także dostarcza informacji klinicznych, jak odsetek stymulacji czy aktualny zapis wewnątrzsercowy (IEGM).


Telemonitoring – zaburzenia rytmu serca


Urządzenia wszczepialne mają również funkcję monitorowania i zapisywania ewentualnych zaburzeń rytmu serca. W pamięci układu można sprawdzić, czy u pacjenta wystąpiły epizody arytmii – szczególnie tych groźnych dla życia arytmii komorowych, jak częstoskurcz komorowy (ventricular tachycardia – VT) oraz migotanie komór (ventricular fibrillation – VF). A także, czy urządzenie prawidłowo rozpoznało i przerwało te arytmie. Dodatkowo w razie terapii wysokoenergetycznych ICD/CRT-D (opisywanych zwykle przez pacjentów jako „strzał lub wyładowanie”) ocenia się, czy są one adekwatne, tzn. czy interwencja urządzenia była spowodowana arytmią komorową. Zdarza się, że np. migotanie przedsionków (atrial fibrillation – AF) z szybką odpowiedzią komór jest błędnie rozpoznawane jako VT/VF. Również epizody szumów na elektrodzie komorowej mogą być przyczyną nieadekwatnych interwencji wysokoenergetycznych. W każdym z tych przypadków pacjent wymaga pilnej wizyty w poradni kardiologicznej (w celu przeprogramowania urządzenia i modyfikacji farmakoterapii) lub hospitalizacji – tylko TMUW pozwala na wyselekcjonowanie tych przypadków i szybką reakcję.

Wydaje się, że istotne korzyści z telemonitoringu może odnieść grupa chorych z dotychczas nierozpoznanym migotaniem przedsionków (silent AF – nieme, bezobjawowe AF). Aktywne poszukiwanie arytmii i jak najszybsze wdrożenie leczenia przeciwkrzepliwego w razie jej wystąpienia pozwala na uniknięcie ewentualnych powikłań zakrzepowo-zatorowych, a w szczególności udaru mózgu. Należy pamiętać, że AF to najczęstsze zaburzenie rytmu serca występujące u ok. 1–2% całej populacji, a jego częstość istotnie wzrasta wraz z wiekiem [4–6]. Niebywałą rolę odgrywa tutaj współpraca kardiologa z lekarzem rodzinnym. Monitorowanie adekwatnego leczenia przeciwkrzepliwego oraz odpowiedniej kontroli rytmu i częstości rymu.

Jednocześnie u pacjentów z wcześniej rozpoznanymi zaburzeniami rytmu serca – zarówno nadkomorowymi, jak i komorowymi – można na bieżąco oceniać skuteczność leczenia zarówno farmakologicznego – dostosowywać dawkę leków antyarytmicznych do aktualnej sytuacji klinicznej, jak i inwazyjnego. U pacjentów po przebytych już zabiegach ablacji można w obiektywny...

Artykuł jest dostępny dla zalogowanych użytkowników w ramach Otwartego Dostępu.

Załóż konto lub zaloguj się.
Czekają na Ciebie bezpłatne artykuły pokazowe z wybranych numerów czasopisma.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy