Cukrzyca może występować jednocześnie z chorobą nowotworową lub być jej konsekwencją wynikającą z przebiegu lub leczenia. Liczba zachorowań na cukrzycę i nowotwory rośnie, stąd coraz ważniejsze będzie uwzględnienie specyficznego postępowania w przypadku ich współwystępowania.
POLECAMY
Onkodiabetologia to nowa, interdyscyplinarna dziedzina medycyny badająca biologiczny i kliniczny związek między nowotworami a cukrzycą. Zajmuje się ona zrozumieniem tego, jak hiperglikemia i otyłość wpływają na rozwój nowotworów, a także tego, jak leki przeciwnowotworowe oddziałują na metabolizm glukozy, aby zoptymalizować połączenia terapii przeciwnowotworowych i przeciwcukrzycowych.
Hiperglikemia a nowotwory
Cukrzyca typu 2 oraz otyłość są uznawane za istotne czynniki zwiększające ryzyko rozwoju wielu nowotworów złośliwych. Dotyczy to szczególnie raka jelita grubego, trzustki, wątroby, endometrium, piersi po menopauzie, nerki oraz niektórych nowotworów przewodu pokarmowego. Zależność ta wynika m.in. z ich wspólnego podłoża metabolicznego obejmującego insulinooporność, przewlekły stan zapalny oraz zaburzenia wydzielania adipokin i hormonów płciowych [1, 2].
Jednym z najważniejszych mechanizmów łączących zwłaszcza cukrzycę typu 2 z procesem nowotworzenia jest hiperinsulinemia, ponieważ insulina, oprócz działania metabolicznego, wykazuje również właściwości mitogenne. Dodatkowo zwiększone stężenie insuliny wiąże się ze wzrostem aktywności insulinopodobnego czynnika wzrostu 1 (IGF-1), który stymuluje podziały komórkowe, hamuje apoptozę, torując drogę do rozwoju komórek potencjalnie nowotworowych [2].
Znaczenie ma również sama hiperglikemia, gdyż przewlekle podwyższone stężenie glukozy może nasilać stres oksydacyjny, a przez to prowadzić do uszkodzeń DNA oraz do powstawania końcowych produktów zaawansowanej glikacji (ang. advanced glycation end products – AGEs),
które mogą aktywować szlaki zapalne. Ponadto komórki nowotworowe charakteryzują się zwiększonym zapotrzebowaniem na glukozę, dlatego środowisko metaboliczne związane z cukrzycą może w pewnych warunkach sprzyjać ich wzrostowi i przeżyciu [2]. Profilaktyka i leczenie cukrzycy oraz otyłości powinny być traktowane nie tylko jako element prewencji chorób sercowo-naczyniowych, lecz także jako ważny składnik strategii ograniczania ryzyka chorób nowotworowych [1].
Nowotwory a hiperglikemia
Cukrzyca rozwijająca się w prz...
Dołącz do grona specjalistów, którzy stale pogłębiają swoją wiedzę
Co trzy miesiące otrzymuj sprawdzone narzędzie i artykuły tworzone przez ekspertów-praktyków. Pogłębiaj wiedzę, pracuj sprawniej i bądź przygotowany na najbardziej skomplikowane przypadki.
