Cynk na straży układu immunologicznego w cukrzycy w dobie COVID-19

Diabetologia Otwarty dostęp

Do 1 sierpnia 2021 r. na świecie odnotowano blisko 200 mln zachorowań na COVID-19. Do chwili obecnej z powodu COVID-19 zmarło 4 234 000, a 179 317 934 osób zostało wyleczonych. W Polsce do 1 sierpnia 2021 roku odnotowano 2 882 939 zachorowań na COVID-19, 75 261 zmarło, a 2 675 000 osób zostało wyleczonych. Zakażenie często prowadzi do ciężkiego uszkodzenia płuc dotykającego głównie pacjentów w wieku 60 lat i starszych chorych na nadciśnienie tętnicze, choroby układu krążenia, cukrzycę i przewlekłą obturacyjną chorobą płuc. U chorych na cukrzycę typu 2 dochodzi do wzrostu ryzyka rozwoju infekcji – chorzy na cukrzycę typu 2 mają od 1,5 do 3 razy większe ryzyko wystąpienia zakażeń w porównaniu z populacją ogólną. Cynk jest niezbędny dla funkcjonowania wszystkich żywych organizmów i bierze udział w licznych szlakach biochemicznych w komórkach ludzkich. Zawartość cynku w organizmie człowieka wynosi 2–3 g cynku, przy czym około 57% i 29% całkowitej ilości cynku w organizmie znajduje się odpowiednio w mięśniach szkieletowych i kościach. W sercu i osoczu krwi znajduje się odpowiednio 0,4% i 0,1% cynku. Małe spożycie w diecie, zmniejszone wchłanianie lub zwiększona utrata cynku mogą prowadzić do niedoboru cynku. Niedobór cynku prowadzi do upośledzenia czynności wielu narządów, w tym układu immunologicznego. U chorych na cukrzycę i cierpiących z powodu COVID-19 pogorszenie funkcjonowania układu immunologicznego na skutek niedoboru cynku pogarsza w istotny sposób rokowanie. Obecnie jest wiele preparatów, które pozwalają uzupełnić niedobory. W pracy podsumowano obecny stan wiedzy na temat terapeutycznego znaczenia niedoborów cynku w organizmie chorych na cukrzycę i cierpiących z powodu COVID-19 i postępowania terapeutycznego w tym względzie.

W drugiej połowie 2019 roku w Wuhan, największym mieście chińskiej prowincji Hubei, rozpoczęła się choroba wywołana przez wirus SARS-CoV-2 zwana COVID-19. Wirus ten najprawdopodobniej pochodził od zwierzęcia sprzedawanego na lokalnym rynku spożywczym, tak zwanym mokrym targu. 11 marca 2020 r. epidemia została uznana przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) za pandemię. 
SARS-CoV-2 jest siódmym członkiem rodziny betakoronawirusów infekujących ludzi. Cztery ludzkie CoV (HCoV-229E, HCoV-NL63, HCoV-OC43 i HCoV-HKU1) powodują infekcje górnych dróg oddechowych (przeziębienie). W przeciwieństwie do łagodnych koronawirusów związanych z przeziębieniami, w ciągu ostatnich 17 lat pojawiły się trzy betakoronawirusy: SARS-CoV-1, MERS-CoV i tegoroczny SARS-CoV-2 (zwany również wirusem COVID-19). Wirusy te charakteryzują się wysoką zachorowalnością i śmiertelnością. Podano pierwsze szacunkowe dane dotyczące szybkości reprodukcji (R0) wirusa SARS-CoV-2. Najnowszy wskaźnik R0 wynosi 2,68 i jest prawie identyczny ze wskaźnikiem opublikowanym przez WHO i Chińskie Centrum Kontroli Chorób. Dane wskazują, że liczba zarażonych pacjentów będzie rosła, dopóki R0 będzie większy niż 1. Koronawirus SARS-CoV-2 infekuje ludzkie komórki, przyłączając się do receptora enzymu konwertującego angiotensynę 2 (ACE2). Zakażenie rozpoczyna się, gdy glikoproteina wirusa (S) kolca przyłącza się do swojego komplementarnego receptora komórki gospodarza. Po przyłączeniu proteaza komórki gospodarza rozszczepia i aktywuje białko szczytowe przyłączone do receptora. W zależności od dostępnej proteazy komórki gospodarza rozszczepienie i aktywacja umożliwia wirusowi dostanie się do komórki gospodarza przez endocytozę lub bezpośrednie połączenie wirusa z błoną gospodarza. Po wejściu do komórki gospodarza cząstka wirusa jest niepokrywana, a jej genom wchodzi do cytoplazmy komórki. Genom koronawirusa RNA ma 5’-metylowaną czapkę i 3’-poliadenylowany ogon, co pozwala RNA przyczepić się do rybosomu komórki gospodarza w celu translacji. Rybosom gospodarza tłumaczy początkową nakładającą się otwartą ramkę odczytu genomu wirusa i tworzy długą poliproteinę. Poliproteina ma własne proteazy, które tną poliproteinę na wiele białek niestrukturalnych.
Do 1 sierpnia 2021 r. odnotowano na świecie (w 211 państwach) blisko 200 mln zachorowań na COVID-19. Spośród osób cierpiących na COVID-19 61,8% to mężczyźni i 38,2% to kobiety. Do chwili obecnej z powodu COVID-19 zmarło 4 234 000, a 179 317 934 osób zostało wyleczonych. W Polsce do 1 sierpnia 2021 roku odnotowano 2 882 939 zachorowań na COVID-19, 75 261 zmarło, a 2 675 000 osób zostało wyleczonych. Zakażenie SARS-CoV-2 często prowadzi do ciężkiego uszkodzenia płuc, dotykającego głównie pacjentów w wieku starszym (> 60. roku życia) oraz osoby, u których występują inne choroby, szczególnie nadciśnienie tętnicze, choroby układu krążenia, cukrzyca, przewlekłe obturacyjne choroby płuc, oraz palące papierosy. Starzenie się wiąże się z obniżeniem odporności adaptacyjnej i wrodzonej. Zakażenia, nowotwory i choroby autoimmunologiczne występują częściej u osób starszych; współistnienie wielu chorób przewlekłych u osób starszych jest silnie związane ze starzeniem się. 
Ryzyko zgonu u chorych cierpiących z powodu COVID-19 wynosiło według ostatnich danych WHO 3,4%. Ryzyko zgonu u mężczyzn wynosiło 4,7%, zaś u kobiet – 2,8%. Ryzyko zgonu po zakażeniu SARS-CoV-2 wynosi około 3,4%. Ryzyko zgonu u osób starszych oraz osób z chorobami współistniejącymi jest istotnie wyższe. Ryzyko zgonu u osób ze współistniejącymi chorobami układu krążenia wynosi 13,2%, z cukrzycą – 9,2%, z chorobami układu oddechowego – 8,6%, z nadciśnieniem...

Ten artykuł jest dostępny tylko dla zarejestrowanych użytkowników.

Jeśli posiadasz już konto, zaloguj się.

Przypisy

    POZNAJ PUBLIKACJE Z NASZEJ KSIĘGARNI