Stopa cukrzycowa – prewencja i wczesne leczenie w gabinecie podstawowej opieki zdrowotnej

Diabetologia

Stopa cukrzycowa to powikłanie cukrzycy najczęściej związane z wystąpieniem rany na stopie. Wśród różnych typów owrzodzeń na stopach u diabetyków wyróżnia się rany neuropatyczne, niedokrwienne i mieszane. Złotym standardem postępowania jest odciążenie chorej kończyny, rewaskularyzacja w przypadku krytycznego niedokrwienia, antybiotykoterapia systemowa w przypadku infekcji, chirurgiczne opracowanie rany oraz zapewnienie optymalnej glikemii i dobór opatrunku. Wdrożenie powyższego postępowania już na poziomie podstawowej opieki zdrowotnej może uchronić nawet przed 85% niepotrzebnych amputacji kończyn dolnych u diabetyków.

Cukrzycowa choroba stóp, zespół stopy cukrzycowej lub w skrócie stopa cukrzycowa to zakażenie i/lub owrzodzenie i/lub destrukcja tkanek głębokich stopy (np. kości) spowodowane uszkodzeniem nerwów obwodowych i/lub naczyń stopy o różnym stopniu zaawansowania. Z definicji tej wywodzi się podział na stopę neuropatyczną (ryc. 1A–B), spowodowaną głównie utratą ochronnego, obwodowego czucia (ang. loss of protective sensation – LOPS), stopę niedokrwienną (ryc. 2), której przyczyną jest przede wszystkim związana z cukrzycą miażdżyca oraz stopę mieszaną (neuropatyczno-niedokrwienną) (ryc. 3A–B). W krajach rozwiniętych ponad połowę wszystkich rozpoznań stanowi stopa cukrzycowa mieszana i niedokrwienna. W związku z częstością występowania, utożsamienie rany na stopie u chorego na cukrzycę (ang. diabetic foot ulcer – DFU) jest uzasadnionym skrótem myślowym. Stopa cukrzycowa jest także jedną z najczęstszych ran przewlekłych obok owrzodzeń goleni, wyprzedzając pod tym względem odleżyny. Częstość występowania tego schorzenia wynosi ok. 6% wśród diabetyków, zaś w ciągu całego życia aż jedna trzecia z nich rozwinie owrzodzenie na stopie. 

POLECAMY

Powikłania i potrzeba wczesnej interwencji

Ze stopą cukrzycową wiążą się liczne powikłania, jak amputacje tzw. małe i duże, tj. w obrębie stopy i powyżej kostki, kalectwo, utrata funkcji dotychczas pełnionych w społeczeństwie, duża nawrotowość schorzenia i wreszcie – znacznie podwyższona śmiertelność, która w ciągu 5 lat sięga nawet 70%. Jest ona zatem porównywalna, a nawet wyższa w stosunku do śmiertelności w wielu chorobach nowotworowych w zaawansowanych stadiach. Pomimo dokonującego się w ostatnich latach znacznego postępu w diabetologii, nie udało się poprawić w sposób wystarczający powyższych, zatrważających statystyk. Ponadto niektóre dane wskazują nawet na wzrost liczby amputacji u coraz młodszych chorych, po latach, w których liczba ta globalnie spadała. W związku ze stale wzrastającą liczbą chorych na cukrzycę, istnieje potrzeba prewencji, wczesnego rozpoznania oraz właściwego leczenia stopy cukrzycowej. Jak szacuje Międzynarodowa Grupa Robocza Stopy Cukrzycowej (ang. I...

Wybierz subskrypcję dla siebie i czytaj tak, jak lubisz!

CHCĘ KUPIĆ

Dołącz do grona specjalistów, którzy stale pogłębiają swoją wiedzę

Co trzy miesiące otrzymuj sprawdzone narzędzie i artykuły tworzone przez ekspertów-praktyków. Pogłębiaj wiedzę, pracuj sprawniej i bądź przygotowany na najbardziej skomplikowane przypadki.

4 numery w roku
44 wydania archiwalne
350+ specjalistycznych artykułów
aktualne doniesienia
Dołącz do grona specjalistów, którzy stale pogłębiają swoją wiedzę

Przypisy

    POZNAJ PUBLIKACJE Z NASZEJ KSIĘGARNI