Agoniści receptora glukagonopodobnego peptydu 1 (GLP-1 RA) stanowią klasę nowoczesnych leków inkretynowych szeroko stosowanych w leczeniu cukrzycy typu 2 oraz choroby otyłościowej. W ostatnich latach obserwuje się narastające zainteresowanie możliwością ich wykorzystania jako terapii uzupełniającej u osób z cukrzycą typu 1 (T1D), szczególnie w populacji pacjentów z otyłością, dużym dobowym zapotrzebowaniem na insulinę oraz cechami insulinooporności. Dostępne dane z randomizowanych badań klinicznych, obserwacyjnych oraz metaanaliz wskazują, że zastosowanie agonistów receptora GLP-1 w T1D może prowadzić do poprawy wyrównania glikemii, korzystnej redukcji nadmiernej masy ciała oraz zmniejszenia dobowej dawki insuliny. Jednocześnie jednak terapia ta może potencjalnie wiązać się ze zwiększonym ryzykiem hipoglikemii oraz epizodów hiperglikemii z ketozą lub cukrzycową kwasicą ketonową, zwłaszcza w przypadku znaczącej redukcji dawek insuliny. Celem niniejszej pracy poglądowej jest omówienie mechanizmów działania agonistów receptora GLP-1, dostępnych danych klinicznych dotyczących ich skuteczności i bezpieczeństwa w T1D, aktualnych rekomendacji towarzystw naukowych oraz praktycznych aspektów terapii.
Autor: Aleksandra Araszkiewicz
Cukrzyca typu 2 ma charakter progresywny i może wymagać leczenia insuliną. Dzięki zmianie zasad refundacyjnych w 2024 r. możliwe jest rozpoczynanie insulinoterapii od analogów długo działających. Ta modyfikacja zminimalizowała barierę finansową w dostępie do leczenia. Analogi długo działające insuliny cechują się skutecznością w obniżaniu glikemii przy jednoczesnej redukcji ryzyka hipoglikemii i bezpieczeństwie sercowo-naczyniowym. Artykuł przedstawia aktualne wskazania refundacyjne dla analogów długo działających insuliny, dowody naukowe na korzyści z ich stosowania oraz praktyczne wskazówki dotyczące leczenia analogami insulin w cukrzycy typu 2.
W leczeniu cukrzycy typu 2 konieczna jest jednocześnie intensyfikacja terapii oraz niejednokrotnie uproszczenie modelu leczenia. Stosowanie preparatów złożonych o stałej proporcji insuliny bazalnej oraz agonisty receptora GLP-1 stało się skuteczną i bezpieczną opcją terapeutyczną, co znalazło odzwierciedlenie w wytycznych towarzystw diabetologicznych. Artykuł przedstawia wyniki badań oraz praktyczne wskazówki z zastosowania połączenia insuliny glarginy U100 oraz liksysenatydu w jednym wstrzyknięciu (iGlarLixi) u pacjentów z cukrzycą typu 2.
Zespół stopy cukrzycowej i towarzyszące mu powikłania stanowią bardzo częsty problem kliniczny nie tylko w praktyce diabetologa. Cukrzycowa neuropatia obwodowa będąca najczęstszym przewlekłym powikłaniem choroby w swojej ekstremalnej postaci prowadzi do rozwoju neuroosteoartropatii. Schorzenie opisane przez francuskiego neurologa Jeana Martina Charcota pod koniec dziewiętnastego stulecia u chorych z kiłowym wiądem rdzenia jest obecnie najczęściej rozpoznawane w przebiegu cukrzycy. Pomimo tak długiej historii jest to choroba dalej często pomijana w standardowej diagnostyce różnicowej asymetrycznego obrzęku stopy. Opóźnienie diagnozy i prawidłowego postępowania prowadzi do poważnych komplikacji – owrzodzeń, infekcji tkanek miękkich, a wreszcie zapalenia kości i szpiku kostnego oraz ostatecznie utraty kończyny. Nowoczesne metody diagnostyczne i terapeutyczne pod warunkiem odpowiednio wczesnego zastosowania mogą uchronić pacjenta od amputacji.